Rivaliteit is gezond tot bepaalde hoogte

Rivaliteit tussen Ajax en Feyenoord, het is je vast niet ontgaan dat die clubs elkaar niet liggen. Zelf heb je rivaliteit vast ook wel meegemaakt. Het is zeker gezond, maar tot een bepaalde hoogte. Wanneer is deze grens bereikt?

Een grapje kan wel toch?

Je vrienden in de maling nemen omdat ze voor een andere club zijn, doen we dat niet allemaal? Maar hoe leuk vinden we de grap nou echt, en gaan we niet een grens over?

 

Rivaliteit gaat het te ver of hoort het er gewoon bij?

 

Ajax en Feyenoord, is daar niet altijd wat over te zeggen? “Het zijn hooligans”, “Supporters Ajax en Feyenoord veroorzaken chaos”, “ME confronteert vuurwerk gooiende supporters bij de klassieker”. Dat de twee clubs elkaar niet graag zien is wel duidelijk. Maar waarom is deze rivaliteit ontstaan? En gaan ze niet elke keer een grens over met het gedrag dat ze tonen of zien zij dat zelf niet? F-Sider Giorgio (23) deelt zijn mening over de rivaliteit tussen Ajax en Feyenoord.

 

Ajax en Feyenoord komen uit de twee grote steden van Nederland, Amsterdam (Ajax) en Rotterdam (Feyenoord). Toen Ajax in 1911 al op het hoogste niveau voetbalde, ook wel behorend tot de elite, speelde Feyenoord een niveau onder hen. Ajax wilde dan ook niets te maken hebben met voetbalclubs onder hun niveau wegens het gegeven dat die clubs tot de arbeidsklasse behoorden. Toen in 1921 de twee clubs voor het eerst tegen elkaar voetbalden ging het niet geheel normaal. Ajax had de wedstrijd gewonnen, maar na Rotterdams protest werd de wedstrijd later aangepast naar gelijkspel. Ook eindigde Feyenoord datzelfde seizoen boven Ajax met maar één punt verschil.

 

Giorgio is vanaf kleins af aan al voor Ajax. “Dat wordt er ingestampt”, vertelt hij. De F-Side verzorgd veel dingen bij Ajax. Zo zorgen ze voor de sfeer in het stadion, gaan ze over de vlaggen die er hangen en bepalen ze wat voor vuurwerk er wordt afgestoken. “De F-Side is één grote familie. Het is een plek waar je helemaal tekeer kan gaan en je de liefde voor je club kan tonen”, vertelt de Ajacied.

 

Feyenoorders die ook wel kakkerlakken genoemd worden door de Ajacieden, laat zien hoe de club over hen denkt. “Ik hoef niets over Feyenoord te weten. Als kind krijg je mee dat dat je grootste rivaal is, meer hoef ik dan ook niet te horen”, legt Giorgio uit. Het heeft geen invloed op zijn dagelijks leven, het is namelijk niet zo dat Giorgio Rotterdam ontwijkt. Wel vertelt hij dat als de klassieker is hij maar beter niet die kant op kan gaan.

 

Op 23 maart 1997 is Carlo Picornie overleden tijdens een rel tussen Ajax en Feyenoord. De supporters hadden afgesproken op een weiland bij Beverwijk. Ze gingen met elkaar in gevecht, alleen waren er dit keer wapens meegenomen. Denk aan hamers en messen. “Het hoort erbij om met elkaar in gevecht te gaan, dat is vroeger zo geweest en blijft ook voor altijd. Dat er wapens mee worden genomen is een ander verhaal en gaat te ver”, legt Giorgio uit.

 

Tot hedendaags is de rivaliteit sterk aanwezig bij beiden clubs. Elk jaar is er gedoe over uitsupporters bij de klassieker. Toen Steven Berghuis, topspeler bij Feyenoord, een contract tekende bij Ajax is hij bedreigd en ontstonden er vechtpartijen. De Feyenoordsupporters vinden hem dan ook een verrader. “Dat mensen bedreigd worden en er clubhuizen in brand worden gestoken, ben ik het niet mee eens”, geeft Girogio aan. “Hoe groot de liefde voor mijn club ook is, dat gaat echt te ver. Er zijn grenzen.”

 

Rivaliteit kan er ook voor zorgen dat je meer adrenaline krijgt en dus op een gezonde manier beter je best gaat doen, omdat je graag wilt winnen. Toch zijn er grenzen en is het belangrijk dat deze gezien worden. Daar sluit Giorgio zich bij aan: “Het is iets goeds, totdat er gewonden vallen.”

E-Sporter in Japan

Dit is Bob, 23 jaar en oud teamgenoot van mij bij Ajax en Almere City.

Op zijn 18e maakt Bob een transfer van Ajax naar de Japanse club; Sagan Tosu, een stabiele subtopper. Alleen niet op het veld maar achter de computer. Bob is namelijk Fifa E-sporter en wordt uitgeleend aan de satelliet club van de Amsterdammers. Hoe is het om op je 18e helemaal alleen in Japan te wonen? En welke dingen regel je voordat je die kant op gaat?

Marco fietste de Alpe d’HuZes tegen het advies van de arts in: “Ik heb afscheidsbrieven voor mijn kinderen achtergelaten.”

Marco was 44 toen hij in 2013 de Alpe d’HuZes fietste. Wel deed hij dit tegen het advies van de sportarts in, in verband met zijn hevige overgewicht en hartproblemen. In de podcast hoor je hem over dit artsenadvies maar ook over de afscheidsbrieven die hij aan zijn kinderen schreef.

 

Marco tijdens de Alpe d’HuZes.

Volledig out.

Het leven van een jonge knul plotsklaps ontwricht.

Lucas dacht ‘ik ga out’ nadat hij zijn hoofd hard aan een balk had gestoten en gevloerd werd.  Na een paar minuten pakte hij gewoon zijn werk weer op. Die middag was Lucas, 27 jaar en net in zijn eerste baan na zijn afstuderen, aan het werk op zijn zolder waar hij vanwege Corona een werkplek had gecreëerd. Even snel iets van beneden halen kwam hem duur te staan. Hij stootte zijn hoofd aan een van de balken in zijn oude woning in Amsterdam Oost.

Lucas had een zeer zware hersenschudding opgelopen en kon zijn grootste liefhebberijen voetballen en hardlopen de afgelopen 8 maanden niet uitoefenen.

Een hersenschudding mag je niet onderschatten waarschuwt de KNVB. Iets wat Lucas in eerste instantie wel heeft gedaan. Hij werkte die week gewoon door, het was ontzettend druk bij de Start- Up waar hij werkt, en ook ’s avonds ging hij nog hardlopen. Totdat het echt niet meer ging. Na vier dagen was zijn hoofd en lichaam totaal op en maakte hij een afspraak met zijn huisarts. Vanaf dat moment ging het bergafwaarts. Hij had ontzettend veel klachten. Hij moest met zijn werk stoppen en ook met het hardlopen en voetballen. Oververmoeidheid, hoofdpijn, concentratieproblemen en overgevoeligheid voor licht en geluid waren de dingen waar Lucas last van had. De eerste maanden zat hij thuis op de bank met de gordijnen dicht of een oogmasker op. Geen tv, geen muziek, geen beeldscherm, geen sociale contacten. Hij kon deze prikkels allemaal niet aan Ook het luisteren naar zijn favoriete sportpodcasts ging niet.

“Veel sporters hebben niet door wat de ernst van een hersenschudding is”, zegt KNVB-arts Edwin Goedhart. Met 80 procent van de mensen met een hersenschudding gaat het binnen een week weer goed, maar 20 procent loopt een risico. “Toch gaan die vaak snel weer aan het werk en aan het sporten. Zo vertragen ze hun herstel. Het komt niet heel vaak voor, maar als het gebeurt is de impact groot.”

Een paar weken rustig aandoen was het advies van de huisarts van Lucas. Maar helaas boekte hij daarmee geen vooruitgang. Blijf bewegen zei zijn fysiotherapeut. Elke dag probeerde Lucas een stuk te wandelen. Hij vond het fijn om zelf ook iets te kunnen doen wat zou kunnen bijdragen aan zijn herstel. Naast het wandelen deed hij trouw de oefeningen die de fysiotherapeut hem meegaf.

Het was een zware tijd voor Lucas. De hele dag thuis zijn, ontzettend moe zijn, niet kunnen werken, niet kunnen sporten, geen vrienden kunnen ontmoeten. Een eenzaam proces waarbij weinig mensen je begrijpen omdat de klachten niet zichtbaar zijn. “Je kunt beter een gebroken been hebben” zegt Lucas. “Dat kan iedereen zien en begrijpen”. Gelukkig was zijn werkgever begripvol en meewerkend. Op een gegeven moment kon Lucas zijn werk langzaam maar zeker weer gaan oppakken. Van twee keer een half uur op een dag zit hij nu na 8 maanden bijna weer op zijn oude niveau en werkt momenteel 7 uur op een dag. Ook is hij begonnen met af en toe een klein stukje hardlopen. Iets wat hem positieve energie geeft en waarvan hij merkt dat het zijn herstel bevordert.

Neem een hersenschudding serieus, is de boodschap van Goedhart aan sporters. “Wil niet alles in één keer: meteen een hele dag werken bijvoorbeeld. De volgende dag krijg je de klap en ben je weer terug bij af.” Zelfs als je na drie of vier dagen geen klachten meer hebt, moet je voorzichtig zijn. Je brein kan nog steeds kwetsbaar zijn. Als je er dan een tweede tik overheen krijgt, een bal tegen je hoofd bijvoorbeeld, kun je langer klachten houden.”

Bij een hersenschudding is de functie van het brein even verstoord, legt Goedhart uit. “Je krijgt een oplawaai, er gaat niets stuk, maar de hersenen werken even niet meer helemaal goed. Ze moeten de tijd krijgen om te herstellen.”

Voor een volwassene betekent dat dat je minimaal een week uit de running bent. Als je een kind bent twee weken. Doe in die periode geen contactsport en kop geen ballen, adviseert de KNVB-arts. Alleen rustig sporten kan maar begin daar pas mee als je een hele dag school of werk weer volhoudt.

De impact van de hersenschudding was groot. De vermoeidheid, uitzichtloosheid en sociale isolatie vond Lucas het zwaarst. Af en toe werd hij er flink somber van. Het is een enorme oefening in geduld vertelt hij. Hij hoopt in het nieuwe jaar weer een volledige werkdag te kunnen maken. En als dat lukt kan hij ook het sporten weer echt gaan oppakken. Iets waarvan hij weet dat hij voorzichtig moet zijn maar er zeer verlangend naar uitkijkt.

 

“Als het blijft bij ‘klootzak’ of ‘thuisfluiter’, dan kan ik het nog wel hebben”.

Scheidsrechters hebben een belangrijke positie op het veld. Zij moeten er voor zorgen dat het spel goed verloopt. Maar dit kan gepaard gaan met onprettige situaties voor de scheidsrechters. Hier weet voetbalscheidsrechter Shane Tol (23) uit Volendam alles van. “Als scheidsrechter kan je het maar zelden goed doen in de ogen van de spelers.”

Shane begon eind 2016 met fluiten. “Ik was eerst vaste vlagger bij het team van mijn toenmalige vriendin en toen werd mij gevraagd of ik een keer een wedstrijd wilde fluiten.” Shane fluit normaal bij EVC, het team van Edam.

Regels naleven

In de voetbalwereld gelden veel regels. De KNVB geeft aan dat deze regels nodig zijn om het spel eerlijk te houden. Maar de regels kunnen per wedstrijd anders afgewogen worden. “Als ik op het veld sta, probeer ik altijd te fluiten in de geest van de wedstrijd. Als het spel wat ruiger worden, zal ik wat strenger fluiten, maar als er netjes wordt gevoetbald probeer ik zoveel mogelijk de voordeelregel toe te passen”, verteld Shane.

Intimidatie op het veld

Niet alleen bij voetbal, maar ook bij veel andere sporten vindt intimidatie plaats. En meestal zijn scheidsrechters hier de dupe van. Uit een onderzoek van de Europese voetbalbond UEFA bleek dat in 2019 meer dan de helft van de amateurscheidsrechters wel eens bedreigd wordt. Van die cijfers werd 18% ook echt fysiek belaagd.

Ook bij Shane is dit herkenbaar. “Als ik ergens voor fluit, probeer ik altijd zo duidelijk mogelijk uit te leggen waarom ik dit doe.” Hij snapt ook dat voetbal een sport van emotie is en dat spelers dus gefrustreerd kunnen worden. “Ik laat mij niet beïnvloeden door hun frustratie en bij hevig protest kan ik nog altijd een gele kaart trekken”, Shane trekt een gele kaart uit zijn borstzak.

“Ik kan me nog één specifieke wedstrijd voor me halen, waarbij het wel echt vervelend werd”,  zegt Shane wat geïrriteerd. “Ik weet niet meer welke teams er speelden, maar de wedstrijd werd wel wat gemener”. Door de keuze van Shane om geen gele kaart te trekken voor een overtreding, werd een van de teams geïrriteerd. Hierdoor is er uiteindelijk een gele kaart getrokken voor één speler van dit team. “Deze beslissing leidde er wel toe dat ik niet meer geliefd was bij dit team en dat merkte ik de rest van de wedstrijd dan ook”,  verteld Shane.

De KNVB en ARAG hebben samen wat opgezet om de strijd tegen geweld op het veld tegen te gaan. Ze helpen scheidsrechters die slachtoffers zijn van agressie. Zij staan scheidsrechters bij met juridische bijstand. Ook kan je emotionele nazorg opvragen.

Van het veld af

“Er worden wel eens woorden over mij gezegd ja”, zegt Shane. Hij kijkt even weg. “Als het blijft bij ‘klootzak’ of ‘thuisfluiter’, dan kan ik het nog wel hebben, maar als het verder gaat dan kan ik iemand meteen het veld afsturen.” Shane probeert de wedstrijd meteen van zich af te zetten als hij het veld afstapt, anders gaat hij er teveel over na denken.

De andere kant

Er zijn ook wedstrijden die helemaal goed verlopen, waarbij iedereen met respect met elkaar omgaat. Scheidsrechters zetten zich in voor de spelers en het goede verloop van de wedstrijd, en dit wordt niet altijd gezien. “Eén van mijn motivaties is om spelers die het uiterste uit zichzelf willen halen te kunnen helpen door de wedstrijd te leiden, om het zo sportief mogelijk te laten verlopen”, verteld Shane met een grote glimlach op zijn gezicht. “En als na afloop iedereen elkaar een hand geeft, of boks in coronatijd, en ze weer met een voldaan gevoel en een lach het veld afstappen, hoop ik altijd dat ik ze hierbij een handje heb geholpen”.