De wilde nachtelijke verhalen van een slaapprater

De meeste mensen stoppen met het vertellen van verhalen zodra ze gaan slapen. Echter, zijn er een helleboel mensen met somniloguy. Dit is een slaapstoornis waarin een persoon praat tijdens het slapen. Dit audioverhaal neemt je mee door de nachtelijke verhalen van Puck.

Wanneer gaat een uitspraak van Thierry Baudet te ver?

Waar moet je beginnen als je een stuk schrijft over de uitspraken van Thierry Baudet? Dat wist ik nog niet, totdat op woensdagavond 21 september tijdens de Algemene Politieke Beschouwing het volledige kabinet uit protest de vergaderzaal uitgelopen is, dit alles door een opmerking van FvD-leider Thierry Baudet.

 Begin deze week begon ik met het schrijven over de uitspraken van Thierry Baudet met daarin de vraag in hoeverre zijn uitspraken ethisch en acceptabel zijn met de grote van zijn publiek. Tijdens mijn onderzoek heb ik mij wel moeten specificeren in een deel van de uitspraken. Dit komt omdat hij over veel verschillende onderwerpen wel iets te vertellen heeft, denk hierbij aan de coronapandemie, de “foute” scholing bij kinderen, antisemitisme, abortus, werkende vrouwen, racisme, homofobie, eigenlijk kan ik nog wel even verder gaan.

Voor nu zal ik hieronder een paar hoogtepunten van een aantal van zijn uitspraken bespreken, met daarbij reacties, feiten en cijfers maar vooral wat de gevolgen zijn van de dingen die Thierry Baudet zegt.

“Aids bestaat niet voor blanke hetero’s”

In maart 2022 gaf Baudet voor zijn campagne van de gemeenteraadsverkiezingen een toespraak om kiezers te winnen. In deze toespraak vertelde hij het publiek dat aids een ziekte is waar de witte heteroman zich geen zorgen over hoeft te maken. “Condooms dragen om ziektes te voorkomen is flauwekul”, zei Baudet. Die zouden volgens Baudet opgelegd worden door de grotere macht, net zoals bij coronavaccins.

Deze uitspraak zorgde voor veel ophef en Baudet ontving zelfs een reactie vanuit het Aidsfonds. Ze kwamen terug met een reactie vanuit twitter:

“De H in hiv staat voor Human, omdat het ons allemaal raakt. Dat laten 37 miljoen mensen die wereldwijd leven met hiv zien: op iedereen continent en van alle genders en leeftijden. Hiv discrimineert niet.”

Ze gaven aan in verdere opmerkingen er niet te veel op in te willen gaan met een mening, maar met cijfers waaruit blijkt dat wat Baudet zegt een uit de lucht gegrepen opmerking is.

Kritiek Baudet op abortus, euthanasie en werkende vrouwen

Baudet heeft in een essay zich uitgelaten over de Nederlandse omgang met abortus en euthanasie. Hij vertelt zijn mening over de moderne vrouw die volgens hem “razend” een carrière nastreeft en daardoor nauwelijks meer kinderen krijgt. Hierop ontving hij woedende reacties van onder meer D66’er mevrouw Dijkstra “hij toont zijn ware aard, zijn masker valt wederom af. Hij stelt dat vrouwenrechten de oorzaak zijn van de ondergang van Europa.”, liet Dijkstra weten

Maar ook PvdA-kamerlid Ploumen geeft een duidelijk harde reactie: “Een stem op Thierry Baudet is een stem op vrouwen terug naar het aanrecht. Dat je het even weet.” Meerdere mensen in de kamer gaven aan klaar te zijn met de vrouwonvriendelijke opmerking van Baudet. Een groot deel van Nederland reageert op de uitspraken via twitter en geeft daarbij vooral aan zich af te vragen hoe het kan dat hij een plek heeft binnen de kamer.

Kabinet verlaat debat na opmerking Baudet over minister Kaag

Het volledige kabinet verliet woensdag avond tijdens de Algemene Politieke Beschouwing het debat naar aanleiding van een opmerking van Thierry Baudet. Hij zei tijdens zijn spreek moment dat de vooropleiding van Sigrid Kaag, D66-leider en minister van financiën, bekend staat als een spionnenopleiding. Daarmee suggereerde hij dat Kaag een geheime agent is voor de Buitenlandse entiteit.

Dit is natuurlijk volkomen onnodig, gebaseerd op een waanidee en zorgt voor veel ophef en vragen en toch komt hij er eigenlijk altijd mee weg. Ik vraag mij heel erg af hoe het kan dat een man met zoveel uitspraken weg kan komen. Hij heeft een positie waarmee hij een groot publiek kan bereiken en geeft dus veel mensen naar mijn idee de verkeerde informatie. Ik vraag mij dan af hoe het kan dat dat acceptabel is en dat we daar als maatschappij mee akkoord gaan. Want sinds wanneer is het publiceren van racistische, homo fobische, vrouwonvriendelijk, discriminerende en haatdragende berichten oké?

Hoe kan het dat dit wordt gezien als “vrijheid van meningsuiting” en niet als overschrijding van artikel 1 in onze Grondwet. In artikel 1 van de Grondwet staat dat iedereen die zich in Nederland bevindt in gelijke gevallen gelijk moet worden behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, mag niet. Naar mijn idee is wat Thierry Baudet keer op keer doet in zijn uitspraken een overtreding van onze Grondwet en daarmee onacceptabel.

Catalonië en hun strijd naar onafhankelijkheid

 

Visca Catalunya lliure

 

Als je er in de zomer, zo eind juli, een wandeling door één van die prachtige straatjes die vakantie schreeuwen maakt, is de kans groot dat je een bijzondere stoet voorbij ziet komen. Het kunnen acrobaten zijn die op elkaar klimmen en zo een menselijke toren maken, maar ook de “Diablos” die met sissende vuurkettingen zwaaien en graag hun levens wagen door hoeden van stro te dragen. Maar de “Gégants” zal je écht niet kunnen missen, simpelweg omdat het gigantische poppen zijn, en een trouwe loper in bijna iedere parade die plaatsvindt rond die tijd. Ik heb het natuurlijk over de Festa Major; hét feest van Catalonië. Eén van de velen onderdelen die hun cultuur onderscheidt met die van de rest van Spanje. Iets wat men krampachtig in leven proberen te houden omdat ze eigenlijk het liefst onafhankelijk zouden willen zijn. Het referendum in Barcelona in 2017 confirmeerde dit, met een kleine meerderheid die stemde vóór de onafhankelijkheid van Catalonië. Wat is hun drijfveer, en is die legitiem?  

 

“De Spaanse Staat heeft het compleet genegeerd en gezegd dat het hele referendum niet geldig was,” aldus een verbouwereerde Angel, oud-basketbalspeler van Barça, de sportclub die Catalonië representeert. Maar hoewel het referendum van 2017 misschien nog vers in onze hersenen zit geprint, was dit niet de eerste poging van de Catalanen om zich los te weken van hun ongevraagde nationaliteit. Zo werd er in 2012 al een meerderheid behaald door de Catalaanse separatisten in Catalonië, toen de regionale verkiezingen plaatsvonden. Daarnaast is er drie jaar vóór het referendum al een poging gedaan om deze uit te voeren, maar de Spaanse machthebbers wilden daar helemaal niks van weten.

 

Je kan je dus wel voorstellen dat Catalanen zich machteloos voelen. Spanje is officieel een democratie, maar dit soort situaties creëren toch vragen; heeft Spanje een andere definitie van een democratie geleerd dan wij? Ook de Trouw viel het in 2018 op dat Spanje veel acties uitvoerde die flink in tegenstrijd zijn met de normen en waarden van wat wij verstaan onder een democratie. Zo is het recht van protesteren van de inwoners ontnomen en is de vrijheid van meningsuiting in Spanje niet echt een “vrijheid” te noemen met zijn beperkingen.

German en Ana, een gepensioneerd stel uit Catalonië worden beiden emotioneel als ze het over dit onderwerp hebben. German: “Heel Spanje heeft wat te zeggen over de regelgeving, behalve wij. Wij zijn alleen belangrijk voor de schatkist.”.

 

En dit brengt ons tot één van de grootste frustraties van de Catalanen. Volgens Angel is Catalonië de grote geldopbrenger van Spanje, maar wordt het vervolgens nooit teruggezien. Zo zouden de wegen in het bruisende stadje Vilanova Y la Geltrú, waar zij wonen, hoognodig toe zijn aan opfrisbeurt. Al jaren. Volgens Metronieuws was het gebied in 2017 goed voor zo’n 25% van de export in Spanje, en één vijfde van het gehele bruto binnenlands product in Spanje. Maar hoewel Spanje dus grotendeels economisch afhankelijk is van Catalonië, ervaart de gemiddelde Catalaan zó’n verwaarlozing dat de zin “Espanya ens roba”, oftewel, “Spanje steelt ons geld” bijna een soort levensmotto is geworden.

 

Maar, zijn de Catalanen niet gewoon egoïstisch? Ze hebben het geluk dat ze op een goede locatie zitten die bijdraagt aan hun economische welvaart. Als land hoor je toch saamhorigheid te hebben en met elkaar te delen, zou je denken. Maar zo simpel ligt het niet. Als we in het vrij prille verleden kijken, zien we al dat Catalonië ontzettend onderdrukt werd toen dictator Francisco Franco aan de macht kwam. Hij distantieerde zich van de Catalaanse cultuur – het gebied was immers Spanje, en dus zouden ze zich daar ook zo naar moeten gedragen. “Ik heb al mijn opleidingen in het Spaans moeten volgen, Catalaans leerde ik stiekem vanuit huis, want het was verboden.”, vult Ana hierop aan. De Catalanen worden dus al langere tijden in alle bochten gedwongen, behalve degenen waar zij zelf in willen. Maar dat is nog niet alles, het is pas het begin: Ze zijn nooit vrijwillig onderdeel van Spanje geworden. In ieder geval niet op de manier zoals ze dat nu zijn. Catalonië heeft namelijk veel paden bewandeld en is in hun historie vaak onderdeel van verschillende rijken geweest, máár, altijd als een zelfstandig gebied. Totdat Filips de Vijfde, toentertijd de koning van Spanje, hun in 1709 van hun eeuwenoude rechten en zelfstandigheid ontnam en Catalonië gedwongen onderdeel maakte van zijn land. Aan hem hebben ze te danken dat ze vastzitten aan de grondwet, die in tegenstrijd zou zijn met het referendum.

 

Het nationalismegevoel van de Catalanen is duidelijk terug te zien in hun acties. Zo hebben ze met man en macht de stemlokalen bewaakt tijdens het referendum in 2017, ondanks de autoritaire druk die op hen werd uitgeoefend. Ook wordt er nog steeds zo goed als enkel Catalaans gesproken in het Catalaanse gebied, hoewel dit jaren niet aan kinderen op scholen werd geleerd onder toezicht van Franco. Dit toont een bijzondere gedrevenheid die je alleen kan hebben als je écht achter iets staat. Het zou daarom ook te makkelijk zijn om te zeggen dat het puur vanwege hun economische voorsprong op de rest van het land is. Hun drijfveer is hun cultuur, hun identiteit en vooral de mogelijkheid om die te mogen uiten. Hun vrijheid. Oftewel: “Visca Catalunya lliure” zoals de Catalanen zouden zeggen.

 

De zorg in de knel

De zorg in de knel: ,,We werken met mensen hé’’

Als maatschappelijk werker zie je de uiterste hoeken van de samenleving. Je helpt mensen binnen de kaders te blijven, ook als dat voor hen lastig is. Maar het is ook een vak waar het falen van overheidssystemen soms pijnlijk duidelijk wordt en het personeelstekort nijpend is. ,,Op de studie worden we er constant op gewezen dat we moeten vechten tegen het systeem,’’ vertelt Social Work student Marjoleine de Koning.

Vechten tegen het systeem, daar wordt Marjoleine de Koning (23) soms best moe van. ,,Ik zit nu in het 3e jaar van mijn studie en die studie bestaat voornamelijk uit stages. Dat zijn geen stages waarin je meeloopt en rustig aan dingen kunt wennen. Nee, ik sta regelmatig als verantwoordelijke op de groep omdat er gewoon te weinig mensen beschikbaar zijn. Het laat zien dat ik het kan, maar het laat ook zien hoe groot de nood is.’’

Tekort in de zorg
In de gehele zorgsector is een tekort aan personeel. De verwachting is dat die vraag naar personeel in de aankomende jaren alleen maar groter wordt. In het prognosemodel zorg en welzijn wordt jaarlijks onderzoek gedaan naar de arbeidsmarkt in de zorg. Deze sprak in 2021 van een zeer krappe arbeidsmarktspanning, waarbij er per 100 werkzoekenden 134 vacatures beschikbaar zijn. Die krapte neemt naar verwachting de aankomende jaren alleen maar toe. In 2031 staan er naar verwachting 324 vacatures open per 100 werkzoekenden.

Dat is ook volgens De Koning een probleem. ,,Ik sta aan begin van mijn carrière en zie de moeilijkheden in het vak, dat baart me soms zorgen. Want hoe kan ik die problemen oplossen en tegelijkertijd de juiste zorg bieden?’’ Ze loopt stage op een dagbesteding voor verstandelijk- en lichamelijk beperkte kinderen in Rotterdam. Daar zitten kinderen tussen de nul en achttien jaar. ,,Zelf werk ik op een groep met kinderen van nul tot zes. Dat is een leeftijd waarin diagnoses vaak nog niet gesteld zijn, maar waar wel opvalt dat de ontwikkeling niet gaat zoals dat zou moeten. Wij proberen die kinderen te helpen maar kunnen maar minimale invloed uitoefenen op wat er thuis gebeurt.’’ In haar ogen zouden de ouders van deze zorgbehoevende kinderen al in een zeer vroeg stadium begeleid moeten worden. Deze preventieve zorg zou zorgverleners volgens haar veel werk schelen in de toekomst. ,,Maar de ruimte om ouders te begeleiden is er gewoonweg niet. Dat vind ik echt schadelijk, voor het kind, de ouders maar ook voor de belasting op de zorg.’’

Preventieve zorg
Voor preventiezorg is volgens De Koning maar weinig ruimte en dat stoort haar. ,,We laten mensen hangen tot ze echt in de problemen zitten en dan pas gaan we ze helpen. Buiten dat het triest is voor de mensen die de zorg nodig hebben maakt het de situaties en de oplossingen ook veel complexer. Dat kost uiteindelijk veel meer tijd en geld dan wanneer je problemen in een vroeger stadium kunt aanpakken.’’ Hier zou de overheid volgens haar meer in moeten investeren.

Zorgverleners en organisaties gaan het belang van preventieve zorg ook steeds meer inzien en het is dan ook een belangrijk speerpunt van zorgorganisaties. Het RIVM schreef onlangs een rapport om het belang van preventieve zorg te benadrukken, om problemen op alle zorg vlakken vroegtijdig aan te kunnen pakken. Wel plaatsten zij ook een kanttekening. Preventieve zorg is moeilijk te meten omdat je enerzijds problemen voor bent, maar anderzijds ook meer probleemgevallen zult signaleren. Hierdoor zijn cijfers onnauwkeurig en blijft bewijslast voor succes uit. Maar, zo zegt Marjoleine de Koning: ,,In de zorg moeten we misschien ook wat minder met cijfers werken en vertrouwen op het werk van zorgverleners. Op de opleiding leren we dat die cijfers altijd maar een klein deel van de waarheid vertellen. We werken met mensen hé, niet met computers.’’

Liefde voor de zorg
,,Ze zeggen wel eens dat je maatschappelijk werk niet doet voor het geld, maar omdat het in je zit. Dat is denk ik ook zo, maar uiteindelijk moet het werk wel beloond worden met een juist salaris en een gezonde werkdruk. Die dingen ontbreken nu allebei.’’ Dat maakt de zorg minder aantrekkelijk om in te werken. ,,Dat is zonde, want ondanks dit soort dingen is het een beroep waar ik elke dag veel voldoening uit haal. Kinderen net even dat extra zetje geven, dat is waar ik het voor doe.’’

 

 

 

Jolanda Ruissen (49) werkt voor stichting Philadelphia en ziet al jaren de problemen die zich in de zorg afspelen. Wat die problemen zijn hoor je in de podcast.

 

 

Op de foto: Jolanda Ruissen met cliënt. 

Toenemende psychische problemen maar langere wachttijden: wat is de oplossing?

Door de coronatijd zijn er meer jongeren met psychische problemen, maar ook zijn de wachttijden bij de ggz toegenomen. Jongeren moeten een halfjaar tot een jaar wachten tot ze worden geholpen. In dit crossmediale verhaal wordt deze problematiek benaderd vanuit medewerkers van de ggz. Ook is een mogelijke oplossing geschetst, waarbij jongeren worden geholpen door een bedrijf om de lange wachttijden van de ggz te overbruggen.

Ggz-instellingen zwemmen in aanmeldingen: “Problemen blijven toenemen”

 

De coronatijd heeft een grote invloed op ons allemaal. Vooral het aantal jongeren met mentale problemen is flink toegenomen in de coronatijd. Daarnaast is de wachttijd bij de jeugd-ggz een halfjaar tot een jaar. Maar wat merken de medewerkers van de ggz hiervan? Wat is de ontwikkeling geweest van de mentale klachten van jongeren in de coronatijd, en hoe zit het met die lange wachttijden? “De uitzichtloosheid blijft een terugkomend probleem.”

Weinig structuur en uitzichtloosheid
“De uitlaatklep die jongeren anders altijd hebben gehad, is al ontzettend lang weg”, vertelt Bruce Beverwijk, praktijkondersteuner ggz bij een huisartsenpraktijk in het zuiden van het land. Bruce Beverwijk is niet zijn eigen naam omdat hij verzocht heeft die niet te vermelden. De echte naam van Bruce is bij de redactie bekend. “Je hoort en ziet veel dat jongeren er juist nu op uit trekken, denk maar aan alle huisfeestjes. Maar wat veel mensen niet zien, is dat er ook een hele groep jongeren is die zich juist terugtrekt. Dit zijn vaak jongeren die aan het begin van de coronatijd erg angstig en benauwd werden door alle regels. Hierdoor bleven deze jongeren veel thuis en zagen ze nog maar weinig vrienden. Veel van deze jongeren zijn in deze fase blijven hangen en komen daar moeilijk uit. Zo hebben zij al bijna twee jaar weinig sociaal contact, waardoor de angst- en somberheidsklachten toenemen.”

Ook het gebrek aan structuur zorgt ervoor dat jongeren het moeilijk hebben, vertelt Bruce. “Door corona heb je weinig structuur in je dagelijkse leven. Normaal ging je elke donderdag sporten, zaterdag een wedstrijd spelen, zaterdagavond wat leuks doen… Nu ben je alleen maar thuis”, aldus Bruce. Hij vertelt dat de onregelmatigheid van de periodes wanneer je wel en niet naar school mag, zwaar valt bij de jongeren. “Vooral bij middelbare scholieren is dit zo. De executieve functies moeten namelijk nog ontwikkeld worden bij deze jongeren. Dit zijn de functies van organiseren en plannen. Zonder dat deze functies zich ontwikkeld hebben, moeten deze jongeren alsnog alles thuis zelf plannen en organiseren.”

 Bruce vertelt dat het voor veel jongeren een uitzichtloze tijd is: “Ik hoor jongeren vaak zeggen dat ze niet het gevoel hebben dat ze naar iets leuks kunnen toeleven, naar een moment dat het beter gaat. Elk jaar denken ze dat het beter gaat zijn, maar in die verwachting worden ze continu teleurgesteld. Dat is moeilijk.”

Oplossing
Maar wat is uiteindelijk de oplossing voor deze lange wachttijden? Het lukt de ggz namelijk niet om zelfstandig dit probleem op te lossen. Dat vertelt Ruth Peetom, voorzitter van de Nederlandse ggz, in een interview in Trouw. “Wat je vaak ziet bij huisartsen, is dat als cliënten worden doorgestuurd naar een ggz-instelling, er niet specifiek genoeg wordt gekeken naar welke instelling de cliënt het best kan gaan”, vertelt Bruce. “Dit komt vaak door de drukte die er bij de huisartsen is. Het is van belang om direct specifiek te kijken naar wat voor specialistische hulp iemand nodig heeft, zodat een cliënt direct naar een juiste ggz-instelling gestuurd kan worden. Zo wordt het vele gezoek naar een passende ggz-instelling voor de cliënt een stuk minder en dit beïnvloedt ook direct de wachttijden.”

Foute doorverwijzing
Dit ‘gezoek’ naar een juiste ggz-instelling was bij de twintigjarige Felice Mandersloot ook het geval. Felice Mandersloot is niet haar eigen naam omdat zij verzocht heeft die niet te vermelden. De echte naam van Felice is bij de redactie bekend. Felice is aan het begin van de coronatijd naar de huisarts gegaan omdat zij last had van depressie en angstklachten. “Ik vertelde de huisarts, nadat het mij werd gevraagd, dat ik blowde. Ik werd direct doorgestuurd naar verslavingszorg. Ikzelf vond dat dit niet de hoofdreden was van mijn klachten, maar toch kwam ik op de wachtlijst van deze ggz-instelling te staan.” Felice heeft vijf maanden moeten wachten tot zij hier terecht kon, en toen het eenmaal zover was, bleek het niet de plek te zijn waar ze Felice konden helpen. “Mijn verwachtingen klopte, en zo werd ik na deze vijf maanden naar een andere ggz-instelling gestuurd. Hier heb ik uiteindelijk zeven maanden moeten wachten, en toen zat ik wel beter op mijn plek. Wel waren in de tussentijd mijn klachten verergerd.”

Dit is een probleem. “Het is schadelijk dat ik dit soort dingen bij huisartsen nog vaak hoor”, vertelt Bruce. “De drukte zou geen invloed moeten hebben op de behandeling van patiënten. Dit moet worden verbeterd.” En wat kunnen wij als personen individueel doen om mensen te helpen? “Check bij vrienden en familie, misschien zie je het niet direct, maar het kan goed zijn dat iemand het lastig heeft. Zo’n simpele check-up kan ontzettend veel schelen.”

Een oplossing tegen de lange ggz-wachttijden

 

Tessa Witteman (24) is afgelopen oktober samen met het bedrijf Mentor Plus waar zij werkzaam is, het OSVS-project begonnen. In dit project vangen zij middelbare scholieren op die op de wachtlijst staan bij de ggz. De wachttijden bij de ggz zijn inmiddels een halfjaar tot een jaar, en Tessa biedt met dit project een oplossing voor deze scholieren. In deze podcast ga ik in gesprek met Tessa over dit project.

Van Segou naar Schiermonnikoog

Van Segou naar Schiermonnikoog voor de liefde

Mariam is 26  jaar wanneer ze de nuchtere Friese Johan ontmoette op haar werk. Johan was een verlegen man van weinig woorden en smoorverliefd op de Malinese receptioniste. Dagelijks kwam Johan langs haar werk voor een biertje of een kop koffie om maar een glimp van haar op te vangen. Voor de liefde verhuisde Mariam mee naar het Friese eiland, Schiermonnikoog. Maar de Malinese liet haar hart niet makkelijk stelen. 

 

Terwijl Mariam haar fotoboek erbij pakt vertelt ze over haar start als receptioniste bij Hotel L’auberge. Op haar 18e is zij gescheiden van haar man en is samen met haar dochter van twee vertrokken naar Segou. Mariam was alleenstaande moeder en werkte vijf dagen per week om haar familie te onderhouden. “toen ik 18 werd ben ik begonnen met mijn eerste baantje als receptioniste bij Hotel L’auberge en heb hier tot mijn 28e gewerkt. Het grotendeel van het geld besteedde ik aan mijn familie. Wat ik over hield gaf ik uit aan kleding”. 

Johan is 40 jaar wanneer hij in Mali woont. Op 22 jarige leeftijd vertrok hij van het kleine eiland schiermonnikoog naar Burkina Faso voor een stage in de infrastructuur. Het leven als een toubab beviel hem daar wel en zo maakt hij van zijn stage zijn werk voor de komende 18 jaar op verschillende plekken in West-Afrika. 

Na een lange dag zwoegen keek Johan niet alleen uit naar zijn biertje aan de bar maar ook naar de mooie lach van de Malinese receptioniste. 

Je vader is een man van weinig woorden, vertelt Mariam. Ondertussen komt Johan thuis met de dagelijkse boodschappen. “Hij kwam wekelijks een biertje drinken aan de bar maar durfde geen woord tegen mij te zeggen. Uiteindelijk heeft zijn beste vriend mij benaderd om te zeggen dat hij smoorverliefd op mij was. Ik wist mij geen houding te geven, hoe kan je zo verliefd zijn terwijl we nooit een woord hebben gewisseld”?

Weken gingen voorbij en Johan zijn project in Mali zat er bijna op. Net voor zijn vertrek organiseerde hij een afscheidsfeest. Vol moed reed hij naar Hotel L’auberge om Mariam te vragen voor zijn feest. “ Johan vroeg of ik ook op zijn feest kwam, maar daar had ik helemaal geen zin in, dus loog ik dat ik moest werken terwijl ik vrij was die dag. De dag erna vroeg Johan aan mijn baas of ik vrij kon krijgen. Mijn baas vertelde Johan dat ik helemaal niet moest werken en zo ben ik toch maar naar het feest gegaan”, vertelt Mariam met een grijns. 

Twee uur te laat arriveert Mariam op de locatie van het feest. Met haar Pied de poule outfit en rode hakjes stapt zij de taxi uit en ziet Johan vol verbijstering naar haar kijken. De vonk sloeg dit keer wel over bij Mariam en sinds die avond zijn die twee niet meer bij elkaar weg te denken. Johan vertrok een week na het feest terug naar Schiermonnikoog, maar dat verbrak het contact tussen de twee tortelduifjes niet. De twee stuurde elkaar liefdesbrieven en Johan belde twee keer in de week naar Hotel L’auberge om stiekem met Mariam te praten. Al gauw werd het eerste bezoek naar Schiermonnikoog gepland en een half jaar later trouwde zij in Burkina Faso met in verwachting van hun eerste dochter. 

In de tussentijd verbleef haar dochter in Bamako bij haar tante, niet omdat dat moest maar omdat ze dat zelf wilde. Mariam had het hier zwaar mee en kijkt hierop terug als en tijd die zij het liefst anders had aangepakt. “Roddels zeiden dat ik mijn kind zou hebben verlaten voor een witte man, dat ik een nieuwe familie zou stichten op schiermonnikoog en haar zou vergeten. Dit doet mij pijn en vooral omdat ik weet wat het met haar heeft gedaan. Ik was daarom ook blij dat ik haar zo ver heb gekregen om te verhuizen naar Schiermonnikoog zodat mijn familie eindelijk compleet was.”  

 

 

 

 

 

De stem die je zo hoort is van mijn lieve zus, of nouja eigenlijk halfzus want ze heeft een andere vader maar mijn moeder zegt altijd, “jullie komen uit dezelfde buik dus jullie zijn gewoon volle zussen”! Op Schiermonnikoog weten de meeste mensen niet eens dat wij van verschillende vaders komen. 

Mijn zus is opgegroeid in Mali in segou en woont nu al bijna 20 jaar op schiermonnikoog. Ik heb nog nooit met me zus gesproken over hoe het voor haar was toen onze mama besloot om met mijn vader mee te verhuizen naar het mooie Friese eiland schiermonnikoog. Want ik kan mij best voorstellen dat dat een grote stap voor haar was.. 

Aicha is opgegroeid in segou in Mali. Het land van prachtige sieraden en mooie muziek. Op 16 jarige leeftijd verliet Aicha Segou om een nieuw leven te starten met haar kleine zusjes en om aan haar band te werken met onze moeder, op het mooist plekje van Nederland.

Zo laat je macht niet naar je hoofd stijgen – Meesterproef Hidde de Visser

Laat macht je niet naar je hoofd stijgen

Er zijn voorbeelden genoeg te vinden van charismatische, empathische leiders die zodra ze aan de macht komen, ineens 360 graden lijken te draaien. Denk bijvoorbeeld aan de voormalige Italiaanse premier Silvio Berlusconi, of aan de Wit-Russische leider Alexander Lukashenko. Beiden voorbeelden van grote leiders die naarmate de tijd verstreek zich steeds meer gingen misdragen. Hoe kan dat? En wat hadden ze daartegen kunnen doen?

Voordelen van macht

Over de jaren heen zijn er tientallen verschillende studies en onderzoeken gedaan naar wat er gebeurt met een persoon als deze macht in handen krijgt, zonder duidelijk resultaat. De werking van macht in het brein van een persoon verschilt per situatie en per persoon. Zo denken psychologen dat het voordeel van het hebben van macht leidt tot betere prestaties, vooral bij moeilijke of complexe zaken waar veel inspanning voor nodig is. Dit heeft verschillende redenen:

  1. Alle ogen zijn op hen gericht.
    Uit onderzoeken is gebleken dat machtige mensen veel meer verantwoordelijkheid voelen omdat alle ogen op hen gericht zijn. Ze vinden dat ze het goede voorbeeld aan hun werknemers moeten geven.
  2. Macht stimuleert je brein.
    Het deel van je hersenen dat gaat over het bereiken van doelen wordt de uitvoerende functie van de hersenen genoemd. Zo kunnen ze bijvoorbeeld beter plannen en doelgerichte acties ondernemen.
  3. Bereidt om harder te werken
    Het woord ‘workaholic’ komt je vast en zeker bekend voor. Het is bewezen dat machtige mensen veel harder (en langer) kunnen werken met mensen die zich wat meer machteloos voelen. Mensen met meer macht hebben een veel grotere wilskracht om te presteren.

Macht hoeft dus niet slecht te zijn. Maar hoe komt het dat empathische leiders zoals eerder vermeld na verloop van tijd kunnen veranderen in asociale, seksistische en soms zelfs dictatoriale personen? De manier hoe je brein omgaat met macht, wordt in de psychologie ook welk de Paradox van Macht genoemd.

Paradox van Macht

Vaak is de manier waarop mensen macht vergaren juist omdat veel mensen zich in hen herkennen. Populaire en opkomende leiders zetten op het begin vaak het belang van anderen voor hun eigen belang. Ze zijn vrolijk, eerlijk, scherp in de discussies en beloven de kiezers vaak van alles en nog wat.

En toch, als ze de macht, rijkdom of succes eenmaal hebben verkregen, verdwijnen die eigenschappen als sneeuw voor de zon. Daardoor worden diezelfde leiders ineens enorm kwetsbaar voor impulsieve en empathie loze beslissingen. Deze tegenstrijdigheden wordt de paradox van macht genoemd.

Zo laat je macht niet naar je hoofd stijgen

Onderzoek wat is uitgevoerd door de Harvard Business School laat zien dat je degelijk dingen kan ondernemen om ervoor te zorgen dat macht niet naar je hoofd stijgt. Een interessante quote uit het stuk luidt als volgt:

“Een bankdirecteur die vrijwilligerswerk doet op een school of een opvang voor daklozen, denkt anders over de maatschappelijke rol van financiële instellingen.”

Het in standhouden van je empathische vermogen is essentieel gebleken om ervoor te zorgen dat macht niet naar je hoofd stijgt. Hoe meer je je kan inleven in de realiteit van iemand anders, hoe meer empathie je zal voelen.

Het onderzoek liet zien dat macht mensen in een soort manische toestand brengt. Ze voelen zich energiek, hongerig naar meer, maar worden ook immuun voor risico inschatting, wat er op z’n beurt weer voor kan zorgen dat je gevoelig wordt voor onbezonnen en onethisch gedrag.  Het is daarom belangrijk dat je de wereld in perspectief blijft zien.

Het is nooit een goed idee om in je ivoren toren te blijven kijken naar je ‘onderdanen’. In plaats daarvan helpt het volgens de onderzoekers om je zo nu en dan te verplaatsen in een levenservaring die anders is dan die van jezelf. Deze betrokkenheid is gebleken van grote waarde te zijn om egoïstisch of zelfingenomen gedrag in perspectief te plaatsen.

Ik weet hoe erg het kan zijn om alleen te zijn

Asha Lachman (45) richtte in 2018 de stichting Everyday People op. Deze organisatie helpt alledaagse mensen met ongewone problemen. Zij focussen zich vooral op daklozen, eenzame ouderen en kinderen met een gecompliceerde thuissituatie.

Al op jonge leeftijd droomde Asha van een liefdevolle wereld. ‘Ik zag een samenleving voor mij waar er geen ruimte is voor geweld, of het nou gaat om mensen, dieren of de natuur.’ Daarom besloot ze op zestienjarige leeftijd veganist te worden, wat ze tot op de dag van vandaag nog steeds is. Haar ouders besteedden in haar jeugd veel aandacht aan de mentale gesteldheid van hun gezin. ‘Wederzijds respect stond altijd voorop en van kleins af aan werd mijn mening als waardig beschouwd. Ze hebben mij altijd gestimuleerd in alles wat ik doe en vinden het ook belangrijk dat ik mijn dromen achterna ga.’

Asha heeft zelf wel eens ervaren hoe het is om alleen in het leven te staan en gunt dat niemand. In december 2017 zag ze dat er een Kerstdiner werd georganiseerd voor daklozen. Samen met haar gezin is ze er naartoe gegaan om mee te helpen. ‘Er ging die avond een wereld voor mij open. Ik realiseerde mij dat ik zó in mijn eigen bubbeltje leefde, dat ik niet besefte wat er zich allemaal buiten afspeelde.’ De mooie gesprekken die Asha die avond met de daklozen voerde, deden haar beseffen dat iedereen op straat kan belanden. Zelfs jij en ik.

Het ontroerende kerstdiner gaf Asha de motivatie om zelf iets op te zetten. Ze had een visie en besloot haar gevoel te volgen. ‘Ik begon Everyday People met twee vriendinnen die mij af en toe ondersteunden als ik dat nodig had. Inmiddels zijn er 10 vaste vrijwilligers die zich dagelijks bezighouden met de stichting, naast hun vaste baan.’ Op de dagen dat er grote projecten zijn heeft ze een vrijwilligersbestand van bijna 100 mensen.

Asha probeert door Everyday People zoveel mogelijk mensen te motiveren iets voor de maatschappij te doen. De wijze lessen die ze van haar ouders heeft gekregen, gebruikt ze hiervoor als leidraad. ‘Ik wil mensen laten inzien dat iets voor anderen doen, niet betekent dat je er iets voor terug hoeft te vragen. Ga eens een keer een gesprek aan met je medemens en je zult zien hoeveel voldoening dat zal geven.’

Everyday People ontwikkelt zich tot op de dag van vandaag nog steeds. ‘Ik ben het trotst op de mensen die mij al vanaf het eerste moment ondersteunen. Naast het uitvoeren van de projecten komen er namelijk veel meer taken bij kijken. Denk bijvoorbeeld aan het bijhouden van de sociale media, het ontwerpen van de website en alle administratieve werkzaamheden.’

Asha’s droom voor een vreedzame wereld streeft ze nog steeds na. ‘Ik kan niet wachten op al het moois wat Everyday People nog gaat brengen. Het gevoel dat ik krijg als ik na een dag werken naar huis ga is onbeschrijfelijk.  Pure liefde delen met elkaar; dat is waar het om draait.’

Maakt geld gelukkig?

Geld maakt…..

imran ahayetan

In het Nederlands gebruiken we vaak geld in uitdrukkingen om een bepaalde reactie of standpunt aan te geven. Enkele voorbeelden zijn ‘geld groeit me niet op de rug’, ‘tijd is geld’ en ‘geld maakt niet gelukkig’. Geld is dus niet alleen waardevol in onze portemonnees, maar we vinden het dus ook belangrijk om het in vergelijkingen te verwerken. Waarom hechten we zoveel waarde aan geld? Vervolgvraag: “Maakt geld gelukkig?” In deze beschouwing ‘beantwoorden’ we deze vraag in kleine delen.

 

Allereerst gaan we  dieper in op wat de uitdrukking betekent. Kort gezegd: mensen met goedbetaalde banen en hoge posities zijn niet per se gelukkiger dan iemand met een modaal inkomen of lager. Best logisch, want naast geld kunnen ook andere factoren een rol spelen waarom mensen dan wel of niet gelukkig zijn met hun geld. Mensen in een depressie of mensen die gokverslaafd zijn, zullen niet per se gelukkig zijn met hun geld. In het geval van het tweede is je geld namelijk al weg voordat je je er je geluk uit kan halen.

Om erachter te komen of geld gelukkig maakt, moet je kijken naar de psychische gesteldheid van de rijkste mensen op de aarde. Als rijk zijn gelijk zou staan aan geluk, waren de meest welvarende mensen ook het meest gelukkig. Ook in een onderzoek van Landmarks uit 2016 komt naar voren dat  lichamelijk –  en geestelijk gezond zijn en een goede relatie hebben zorgen voor geluk en niét geld. Wanneer iemand niet meer arm is, wordt ie 5% blijer dan eerst, bij het verdwijnen van relatieproblemen, mentale problemen of depressie is dat 20%.

 

Nog een reden waarom geld niet gelukkig maakt, is omdat mensen snel aan vermogen wennen. Omdat we niet meer stilstaan bij de dure kleding, dure auto’s en dure gerechten die we consumeren is ons geluk van gelijk level als dat van iemand die  bijvoorbeeld een normale auto heeft. Vooral bij de jeugd kan dit problematisch zijn: doordat je als kind niet leert dat veel geld uitgeven slecht is voor je balans, leer je nooit de waarde van geld en blijf je besteden totdat je bankroet bent.

 

Nu is het niet zo dat geld alleen maar ongelukkig maakt. Volgens een onderzoek gehouden onder Zweedse loterijwinnaars is geld wel een factor die ervoor zorgt dat mensen gelukkiger zijn. Uit de uitkomsten ervan blijkt dat mensen met een hoger inkomen vaker tevreden zijn over de manier waarop zij leven. Het is sowieso lastig voor te stellen dat mensen zonder geld of met weinig geld (financieel) gelukkig zijn, aangezien het leven dan een stuk moeilijker is.

Het geluk dat geld kan brengen moet aan bepaalde voorwaarden voldoen. Ten eerste moet je met het geld om kunnen gaan. Als je weet wat je uitgeeft en wat je binnenkrijgt, kun je altijd voldoende overhouden. Ten tweede moet je geld nooit als doel zien, maar als een middel. Je wilt het geld om er iets anders mee te kunnen bekostigen, niet omdat je meer geld wilt. Volgens hoogleraar Ad Kil maakt geld alleen gelukkig als je je dagelijkse lasten ermee kunt aflossen.

 

Een ervaringsdeskundige op het gebied of geld wel of niet gelukkig maakt, is de ondernemer Michael Pilarczyk. Doordat hij zijn vermogen in zijn eentje heeft opgebouwd, verloren en weer opgebouwd, kan hij als geen ander vertellen of geld hem gelukkig maakt. Dit, omdat hij beide keerzijden heeft ervaren. Volgens Pilarczyk kosten veel dingen die ons geluk brengen geld, zoals een cadeau aan een familielid, een trip naar een ander land, een diner of een dagje uit met je gezin. Kort gezegd: geld maakt pas gelukkig wanneer je er een ander gelukkig mee kan maken. Andere soorten uitgaven zijn benodigde uitgaven die niet per se een gevoel van geluk of ongelukkig zijn meebrengen.

 

Zo zie je maar dat de uitdrukking ‘geld maakt niet gelukkig’ vaak te snel wordt gebruikt. In de praktijk gaat het meer om hoe je het geld besteed en waaraan. Er is dus niet één simpel antwoord op de vraag, aangezien het vaak een kwestie is van een meningsverschil. De ene is gelukkig met weinig, terwijl de ander met zeeën van geld nog steeds zoekt naar meer geld. Geld kan mensen zowel gelukkiger maken, als ongelukkiger. Kijk eens naar hoe jij hierin staat. Zoek jij je geluk in geld of zie je het enkel als betaalmiddel? Maakt geld jou gelukkig?

 

 

Audioverhaal: Maakt geld gelukkig?

Christiaan Broersma