Zijn verscheurde kinderen nog te lijmen?

In 2021 waren er ruim 24 duizend echtscheidingen. Daarnaast zijn er jaarlijks ruim 20 duizend kinderen van wie de ouders uit elkaar gaan zonder dat zij getrouwd waren. Deze kinderen ervaren relatiedrama al op jonge leeftijd. Wat heeft dit voor effect op hun eigen toekomst?   

 

‘Zes jaar na de scheiding konden mijn ouders eindelijk communiceren zonder ruzie te maken’, vertelt Thyrza (25). Haar ouders gingen uit elkaar toen zij 16 was. ‘De scheiding heeft mij erg kwetsbaar gemaakt. Uit onderzoek blijkt dat kinderen van gescheiden ouders met serieuze problemen kunnen achterblijven. Kinderen van gescheiden ouders kampen vaker met leer en gedragsproblemen, psychische en sociale problemen en een negatief zelfbeeld. De latere liefdesrelaties worden anders ervaren. De relatie van je ouders is de eerste liefdesrelatie die je als kind van dichtbij waarneemt. Wanneer dit een wankeling relatiemodel is kan het kind deze negatieve manier van omgang meenemen in hun eerste liefdesrelatie en dit als normaal beschouwen.   

 

Bindingangst en verlatingsangst  

Bindingangst en verlatingsangst komen over het algemeen vaker voor bij kinderen van gescheiden ouders. Bij verlatingsangst heeft de persoon in kwestie een ver boven gemiddelde angst om verlaten te worden door mensen waar zij om geven en met wie zij zich verbonden voelen.   

 

Suzanne Rommers, specialist binnen studentengezondheidszorg (SGZ): ‘In de praktijk zien we vaak dat de hechtingsstijl van kinderen na de scheiding van hun ouders verstoord raken. Door de onzekerheid die een scheiding met zich mee kan brengen raakt het kind vaak in een loyaliteitsconflict tussen beide ouders. Hierdoor ontstaat er veel verwarring wat kan resulteren in de aantasting van de zogeheten veilige hechtingsstijl. Doordat een van de ouders in veel gevallen steeds meer naar de achtergrond gaat wordt de verlatingsangst geactiveerd. Bindingangst is vaak een overkapping van verlatingsangst. Dit is meestal een stap verder dan verlatingsangst. Het kind heeft het gevoel dat hij/zij er alleen voor staat en gaat juist liefdesrelaties uit de weg.’  

 

Thyrza: ‘Ik raak snel van mijn apropo in een ruzie met mijn huidige vriend. Ik ga altijd van het slechtste uit en denk dat hij me gaat verlaten. Voor mijn huidige vriend heb ik ontzettend veel korte relaties gehad. Ik zit altijd in een tweestrijd met mezelf. Het ene moment ben ik ontzettend bang om verlaten te worden en het andere moment kan ik niet wachten om afstand te nemen van de situatie omdat ik het gewoon niet aankan en mijn dagelijkse leven eronder lijdt.’  

 

Toekomstperspectief  

Hoe ziet de toekomst eruit van iemand met deze angsten? Is er nog hoop? Volgens Suzanne specialist studentengezondheidszorg wel. Ze vertelt uit ervaring dat bij aanhoudende klachten eventueel naar traumabehandeling gekeken zou kunnen worden. De scheiding van ouders is ook een trauma wat vaak onderschat wordt.  

 

EMDR is ook een optie oftewel Eye Movement Desentitzation and reprocessing. Waarbij iemand teruggaat in de tijd naar het moment waar het trauma plaatsvond. Door bewegingen voor de ogen toe te passen wordt de levendigheid die aan het trauma gekoppeld is vervaagd.  

 

Cognitieve gedragstherapie is een therapie waar het gedrag van de cliënt centraal staat. Bij deze therapiesoort wordt er gekeken of de client bijvoorbeeld bepaalde situaties uit de weg gaat omdat dit een gevoel van angst activeert of iemand die ontzettend onzeker is en niet goed zijn/haar mening kan laten horen. Thyrza: ‘In het afgelopen jaar ben ik met cognitieve gedragstherapie begonnen. Ik merk sindsdien dat mijn relatie ook beter is geworden. Waar ik eerder mijn relatie misschien al op had gegeven durf ik nu juist vaker de confrontatie aan te gaan.’ 

 

Als tips voor ouders zou Suzanne nog willen meegeven om ten aller tijden je kind buiten conflicten te houden. Handel de scheiding zo snel mogelijk af en creëer zo snel mogelijk weer een warm en veilig gezinsgevoel voor jouw kind. Co-ouderschap is ingewikkeld maar probeer er zo open mogelijk in te staan voor het kind. Ouders realiseren zich namelijk vaak pas te laat wat de scheiding voor schade achter heeft gelaten. 

Houdt jouw kat evenveel van jou?

‘Een hond heeft een baas en een kat heeft personeel.’ Dit gezegde laat gelijk zien hoe men katten en honden ziet. Een hond komt je immers gelijk kwispelend bestormen met kusjes en enthousiasme, maar een kat kijkt meestal niet op of om naar je. Houdt mijn kat dan echt niet van me?

Katten worden beschouwd als solitaire dieren, oftewel zelfstandig. Er wordt vaak gezegd dat katten zich hechten aan een plek en niet aan een persoon. Desondanks dat niet elke kat even affectief is, zal toch elk kattenbaasje kunnen beamen dat katten ook hele liefdevolle beestjes kunnen zijn. Hoe de kat achter je aan wandelt door het huis en je bestookt met kopjes, dat doet hij toch niet voor niks? En dat is inderdaad zo! Simon Wezendonk, kattengedragsdeskundige, vertelt dat katten hun liefde voor mensen op een gekke manier uitdrukken. “Als een kat met zijn rug naar je toe zit, dan ziet dat er voor ons als mensen eerder onbeleefd uit. Nou doen katten het niet om je de rug toe te keren, maar omdat ze je genoeg vertrouwen dat je niks geks achter hun rug om doet. Hetzelfde geldt voor bij je in de buurt slapen, zich wassen of bijvoorbeeld zijn buik laten zien.”

Dus het is duidelijk dat katten je kunnen vertrouwen, maar dat is niet hetzelfde als houden van. Gelukkig is er al heel wat onderzoek naar gedaan of katten ook liefde terug voelen. Zo blijkt uit onderzoek van de Amerikaanse Oregon State University dat katten wel degelijk van mensen kunnen houden! In het onderzoek moesten 40 kittens een keuze maken tussen hun baasje, speeltjes en eten. Meer dan de helft van de katjes koos direct voor hun baasje. In de tweede ronde van het onderzoek werden dezelfde opties gegeven, maar in die ronde konden de kittens zelfs kiezen uit 3 soorten voedsel. Maar liefst 50% van de katten koos nog steeds voor hun baasje. De onderzoekers konden dus concluderen dat katten mensen zelfs verkiezen boven eten. Ook zijn er onderzoeken geweest (door Vitale) naar het gedrag van katten als ze in een onbekende ruimte met of zonder de aanwezigheid van hun baasje waren. Ook uit dit onderzoek bleek wederom dat katten van mensen houden en blij zijn met hun aanwezigheid.

Katten vinden het dus wél fijn om bij je te zijn! Maar hoe merken we dat nou? “Er zijn meerdere hele duidelijke tekens dat je kat echt gek op je is”, vertelt Simon Wezendonk. “Je kat brengt je cadeautjes. En met een cadeautje bedoel ik niet een lekker een doucheproductje, nee, hiermee bedoel ik een prooi zoals bijvoorbeeld een dode muis. Als ze je dit soort “presentjes” brengen willen ze met je delen wat ze hebben!” Ik heb een binnenkat net als veel anderen, dus dan zijn “presentjes” niet van toepassing. Gelukkig heeft Simon nog meer tips om te checken of mijn kat wel van mij houdt. “Spinnen in je bijzijn, de staart in de vorm van een vraagteken en je achternalopen met kopjes zijn vrij duidelijke tekens van liefde. Wordt er vaak naar je gemiauwd zonder reden? Als je kat spraakzaam is en graag tegen je praat, duidt dit op een sterke band! En als je kat echt veel van je houdt, dan krijg je een ‘i love you’ in kattentaal. Dit is als je kat je in je ogen aankijkt en rustig met zijn ogen knijpt. Je kan dan ook ‘i love you too’ zeggen door hetzelfde te doen met je ogen!” En ik me elke dag maar afvragen of hij last heeft van zijn ogen.

“Verboden” liefde binnen cultuur en religie

Liefde en relaties kunnen erg mooi zijn lijken voor velen simpel. Simpel is helaas niet altijd vanzelfsprekend. Dit kan afhangen van religie en cultuur. Dit klinkt erg ouderwets, maar toch komt het tot op de dag van vandaag voor. Hier hebben Vaice (20) en zijn vriendin Aisha (19) mee te maken.

Op een zonnige zomerdag in 2021 leerde Vaice zijn vriendin Aisha kennen. Hij liep door de stad van Zaandam om met zijn vrienden een terrasje te pakken in de vel schijnende zon. Hij kwam aan bij de tafel, hier zag hij een paar onbekende meiden zitten. Zijn ogen vielen al gelijk op het meisje dat links aan de tafel zat in de zon met een mooie zwarte zonnebril op. “Toen ik haar zag, had ik meteen al mijn focus op haar. We spraken veel met elkaar en kwamen al gauw veel over elkaar te weten, het klikte meteen”, vertelt Vaice met een grote glimlach op zijn gezicht.

Vaice en Aisha kregen al gauw veel contact, dit ging snel over op het plannen van dates. Aisha is ook moslim, haar ouders zijn strenggelovig en houden zich dus ook dicht bij het geloof. “Zelf ben ik een Hindoestaanse moslim. Mijn familie is niet zo van de oude stempel en zijn niet strenggelovig. Ik wilde haar al graag aan mijn ouders voorstellen na een paar dates te hebben gehad. Maar andersom was het anders en kwamen er wat problemen bij kijken”, vertelt Vaice. Aisha haar ouders willen graag dat ze eerst trouwt totdat er verdere stappen worden genomen, zoals het hebben van een vriend op deze leeftijd. Ook willen ze dat ze later thuiskomt met een moslim die dicht bij het geloof staat en het liefst met dezelfde afkomst. Bij Vince is dit net niet het geval.

Voor veel families, ook islamitische families, is het niet de normaalste zaak van de wereld dat jongere vrouwen met iemand thuiskomen met een ander geloof of afkomst. Dit mag namelijk niet binnen het geloof, een islamitische vrouw mag bijvoorbeeld niet met een niet-moslim trouwen, dit mag de man wel. Uit het onderzoek ‘Liefde op maat’ blijkt dat zowel jongeren als hun ouders vinden dat eenzelfde afkomst ervoor zorgt dat de partners en hun families op dezelfde golflengte zitten. Denk aan met elkaar kunnen praten en het begrijpen van elkaar.

“Aisha kwam na een aantal dates op een zomerse dag in een mooi vel blauwe jurk bij mij voor het eerst over de vloer. Mijn ouders vonden haar geweldig, ze klikte al snel goed bij de familie.” Aisha besloot kort hierna het haar ouders te vertellen. “Zelf was ik best bang van wat er zou kunnen gebeuren omdat haar ouders dicht bij hun geloof staan, en dat is nu nog geen vriend hebben en strikte regels tot het huwelijk. Zelf heeft ze ook nog nooit een jongen mee naar huis genomen”, vertelt Vaice. Aisha haar ouders waren het niet eens over haar date leven en Vaice, vooral niet haar vader. “Hij liep naar haar toe vanuit de keuken naar de woonkamer, hij ging naast haar zitten en legde zijn rechterhand op haar schouder. Hij vertelde haar dat hij het beste voor haar wilde en ze zich moet focussen op school”, vertelt Vaice.  Dit is precies waar Vaice bang voor was, maar dit wilde Aisha niet.

Vaice en Aisha zette hun liefde alsnog door en kregen een relatie, een relatie in het geheim. “Haar ouders wisten niets van me en dat vond ik soms wel lastig. Hierdoor moesten we ook vaak buiten afspreken, dit was wel een groot obstakel in onze relatie.” Ze konden bepaalde dingen niet samendoen en bepaalde feestdagen niet samen vieren omdat ze een geheim waren. Ook werd het elkaar zien lastig omdat dit hierdoor vaak buiten moest. Het werd een irritatie punt en het vormde een gevaar voor de relatie.

Vaice vertelt met waterende ogen dat hun relatie na een jaar ten einde kwam. “Zonder de steun van je schoonouders werd het voor mij, maar ook vooral voor haar erg zwaar. Zelf vind ik dit erg zonde want ik dacht dat ons liefde voor elkaar dit kon overwinnen, maar als we voor elkaar gemaakt zijn komt het wel weer op mijn pad.”

Heeft Tinder een positief of negatief effect op het zelfbeeld? ‘Het is eigenlijk een keuring’

Swipen: Links als het profiel van iemand er niet interessant uitziet en rechts als het profiel wél matcht. Voordat het swipen begint, moet er eerst een account aangemaakt worden. Kies de beste foto’s uit en zet nog iets in de biografie, zoals je hobby óf welke huisdieren leuk zijn. Zó, nu mag het swipen écht beginnen. Media kan een negatief effect hebben op het zelfbeeld van het individu. Maar als je met een persoon chat via Tinder, geeft dit ook invloed op het veranderen van het zelfbeeld? Of zijn er andere factoren die mee spelen? 

Tinder bestaat dit jaar 10 jaar.  Rechts swipen is in die 10 jaar 55 miljard keer gebeurt, met als uitkomst dat er ‘Match’ op het beeldscherm verschijnt.  Naomi Heuvel ging in gesprek met Sammy (20) en Billy (23) over Tinder en de effecten die het kan hebben op het zelfbeeld. ‘Als je geen match hebt met iemand die er naar jouw idee ontzettend goed uitziet, zet je jezelf makkelijker op de tweede rang.’ 

Een negatief zelfbeeld. Een negatieve bril die constant op de neus zit. Jezelf onveranderlijk vergelijken met andere personen. Zwakke punten wegen zwaarder dan positieve punten. Geen complimenten kunnen ontvangen zonder een ongemakkelijke reactie terug te geven én podiums worden vermeden, want het middelpunt zit niet in de comfortzone.  

Billy laat een foto zien hoe zij er uit zag toen zij in 2015 begon met het gebruiken van Tinder. ‘Hier was ik 17 jaar oud en vrij onzeker over hoe ik er uit zag.’  Op de foto staat een heel ander persoon, een langharig meisje van onder de 1 meter 65 met ongeveer 4 tatoeages in totaal. Nu zit er op de stoel een dame van onder de 1 meter 65 met kort haar en heeft tatoeages op haar beide armen en benen. ‘Ik heb tussen 2015 en 2017 de datingapp gebruikt en mijn zelfbeeld was na het gebruiken van Tinder juist verbeterd! Het werkt toch wel behoorlijk strelend voor mijn ego als ik vaak matches heb en iemand de moeite neemt om een gesprek met mij aan te gaan. Zeker tussen vrouwen in het algemeen, want die zijn gebruikelijk wat afwachtend’ Billy zegt dat ze daarentegen Tinder wel een oppervlakkige app vindt. ‘Het is eigenlijk een keuring.’ 

Volgens een onderzoek van APA (American Psychological Association, 2016) hebben mensen die Tinder gebruiken een lager zelfbeeld, dan mensen die de app niet gebruiken. Ongeveer 10 procent van de kandidaten heeft Tinder.  Een lager zelfbeeld komt vooral voor bij de mannen die tinder gebruiken. APA weet alleen niet of mensen met een lager zelfbeeld actief zijn op Tinder, of dat een lager zelfbeeld door de app komt.   

Sammy zit al een jaar op de datingapp.  ‘De laatste tijd niet zo vaak meer, maar ik vind de gesprekken wel heel gezellig.’ Sammy heeft op haar profiel 3 selfies staan. In alle 3 staat ze in haar slaapkamer.  Op 2 foto’s staat ze in de zon waardoor ze een warme gloed over haar heen heeft en kijkt ze weg van de camera. In de andere kijkt ze in de camera terwijl ze lacht. Ze heeft echter niks in haar biografie staan. ‘Ik had eerlijk gezegd geen zin om een bio aan te maken.’ Sammy merkt dat ze, als ze het profiel van een jongen interessant vindt en er komt geen match uit, dat ze dat heel jammer vindt. ‘Dat betrek je toch wel onbewust tot jezelf. Daartegenover krijg ik ook vaak complimentjes, zoals onder andere dat ik een mooie meid ben.’