Je zou het eens moeten proberen – Koud water zwemmen

In deze aflevering van ‘Je zou het eens moeten proberen’, duik ik in de wereld van koud water zwemmen.

Het wordt steeds populairder: een duik nemen in een ijsbadje of een koude douche nemen, door het grote publiek ook wel de Wim Hof methode genoemd. De welbekende ice man genaamd Wim Hof heeft al de gekste dingen gedaan op het gebied van kou. Maar waar is dat nou zo goed voor dat koude water?

Ik ga in gesprek met Jibbe, die dit al enige tijd regelmatig doet en ik duik samen met hem zelf het koude water in!

‘Ze noemen het ook wel Young Minor Stroke’

De nu 56-jarige Egbert werd in 2015 wakker met een slapend gevoel in zijn rechterarm en been. Nog onwetend staat hij op en begint met zijn dag. Tijdens het auto rijden belt hij toch even de huisarts. ‘De huisarts vertelde mij dat ik direct de auto aan de kant moest zetten en daarna 112 moest bellen’.

 

Volgens Volksgezondheid (2022) kregen ruim 40.000 mensen een beroerte in 2021. In de meeste gevallen zijn deze personen wat ouder, denk aan 85+. Maar een klein aantal mensen zit onder de 50 jaar. In dit geval noem je het dan ook wel en Young Stroke. Dit omdat beroertes en herseninfarcten meer voorkomen bij oude mensen dan bij jongen. Ook komen beroertes meer voor bij mannen dan bij vrouwen (Volksgezondheid 2022).  Bij ongeveer 80% van de gevallen gaat het uiteindelijk om een herseninfarct en bij de overige 20% heeft de patiënt een hersenbloeding.

‘Het voelde gewoon raar alsof ik er elk moment door heen kon zakken’. Wat voor Egbert als een normale werkdag begon eindigde in ongeloof en een weg naar herstel. Met een raar gevoel in de zijn rechterbeen en rechterarm stond hij op en hoopte dat het wel over zou gaan. ‘Ik kon moeilijk lopen naar de auto en belde daar de huisarts’. Aangekomen bij het ziekenhuis en na wat scans en testen werd Egbert vertelt dat hij die nacht een herseninfarct had gehad. De tijd dat de ader verstopt zat was maar kort maar desondanks had hij de schrik van zijn leven.

Bij een herseninfarct komt er een bloedprop in de hersenen wat voor een verstopping van een slagader zorgt. Door de verstopping stroomt het bloed niet meer, wat ervoor zorgt dat een deel van de hersenen geen zuurstof en voeding meer krijgt. Waar de bloedprop terecht komt is per persoon verschillend. Hierdoor zijn de klachten dus ook heel divers en is het moeilijk om een beroete goed te constateren. Bij Egbert kwam de bloedprop in het linkerdeel van de hersenen wat zorgde voor complicaties bij zijn rechterarm en rechterbeen. ‘De linkerkant van mijn hersenen was het leersysteem kwijt wat aan mij vertelde hoe zwaar mijn arm en been waren’.

‘Ik had ook geen zin om iemand te bellen, ik schaamde me’. Toch wilde Egbert graag zijn verhaal kwijt en belde zijn moeder op. Zij was de enige die hij op dat moment wilde spreken. Hij vond simpelweg niet dat dit bij hem paste en hield hoop dat het uiteindelijk weer goed ging komen. Na veel onderzoek en scans kreeg Egbert het goede nieuws dat hij zijn functionaliteiten gewoon weer terug kon krijgen. ‘Toen dacht ik, dan kan ik het iedereen wel vertellen, dan maakt het me ook niet meer uit’.

Na een aantal nachten in het ziekenhuis te hebben geslapen ging Egbert nog steeds beschaamd zijn weg naar herstel in. ‘Toen ben ik een week bij mijn ouders geweest om er daar maar dom uit te zien en alles opnieuw te leren’. Denk aan scheren, aankleden en douchen, dit waren dagelijkse dingen die Egbert deed zonder daarbij na te denken. Nu moest hij dit opnieuw leren met de hulp van zijn ouders. ‘Kennelijk is dan je eigen moeder het meest vertrouwelijk persoon die je dan wel zo mag zien’.

Van zijn familie heeft Egbert al een hoge bloeddruk meegekregen. Zo zat hij ook al aan medicatie om dit te verhelpen. ‘Ik slikte die pillen wel, alleen niet zo nauwkeurig’.  Het wil niet zeggen dat dit precies de aanleiding was. Daar zijn ze tot de dag vandaag nog steeds niet helemaal achter. ‘Mijn aderen waren helemaal schoon dus het is verwassend waar dat propje vandaan gekomen is’. Is het dan gewoon pech?

Toch heeft Egbert zijn leefstijl aangepast na het incident. Hij is direct gestopt met roken en probeert tot de dag van vandaag beter te eten en meer te sporten. Wel vindt hij het lastig om een goede balans te vinden tussen de gezonde leefstijl maar ook genieten van het leven. ‘Ik wilde niet eindigen als de zielige man in Amsterdam die alleen is gestorven in zijn appartementje’. Dit waren gedachten die nog vaak door zijn hoofd spookte.

Hedendaags zit Egbert goed in zijn vel en staat positiever in het leven dan ooit tevoren. Er zijn zelf mensen in zijn omgeving die vinden zij hij als persoon veranderd is na zijn herseninfarct. Zo is hij ook van mening dat je lichaam je ruimteschip is maar je moet wel genieten van de vlucht.

Jasper (17) verbeterde zijn mentale gezondheid dankzij fitness

Afvallen. Iets dat voor veel mensen een lastige opgaven is. Jasper zat in de eerste klas van de middelbare school toen hij getreiterd werd vanwege zijn gezette postuur. Iets dat hem erg onzeker heeft gemaakt. Na jarenlang niet te weten hoe hij dit moest aanpakken gaat Jasper nu meerdere keren per week naar de sportschool en volgt een eetschema. Hij voelt zijn mentale gezondheid met de dag verbeteren, maar wat is nou eigenlijk het effect van fitness op je mentale gezondheid?

Beeld: Unsplash/ Victor Freitas

De zeventienjarige Jasper is zijn hele jeugd al dikker geweest dan de rest van zijn vrienden. Op de basisschool heeft hij hier nooit last van gehad, maar sinds de middelbare school kreeg hij hier opmerkingen over. “Ineens gingen een paar jongens mij ‘bolle’ noemen, dat vonden veel klasgenoten grappig,” vertelt hij. Jasper werd hierdoor erg onzeker en probeerde af te vallen. Helaas zonder succes. “Ik dacht: als ik gewoon stop met eten val ik vanzelf af. Dat was niet echt een slim plan, want het werkte niet en ik voelde me heel slecht. Ik ging een heel verkeerd eetpatroon ontwikkelen.” Jasper viel niet af en het stemmetje in zijn hoofd zorgde voor een laagzelfbeeld. Volgens assertief.nl heeft maar liefst 75% van de mensen een stemmetje die hen een laagzelfbeeld aanpraat. “Misschien dat ik zelfs wel een beetje depressief ben geweest. Dit is niet vastgesteld, maar het ging een tijdje echt heel slecht.” zegt Jasper. Hij had weinig tot geen energie, huilbuien en negatieve gedachtes.

Bas Dijkstra is personal trainer en lifestyle coach en ziet vaker dat mensen moeite hebben om af te vallen. “Eigenlijk is het op papier heel simpel. Er is geen andere mogelijkheid om af te vallen zonder dat je in een calorieëntekort zit. Dit ontstaat als je meer calorieën verbrandt dan dat je inneemt,” vertelt Bas. Hij weet zelf ook dat dit veel makkelijker klinkt dan dat het is. Veel mensen hebben een slecht overzicht van hun calorieën inname en uitgave. “Daarnaast maakt één hete dag nog geen zomer. Eén slechte dag betekent nog niet dat je alles voor niks hebt gedaan, maar met één goede dag kom je er ook niet.”

Toen Jasper zestien werd is hij in overleg met zijn ouders begonnen met een personal trainer. Hij realiseerde zich dat hij te zwaar was en wilde hier iets aan doen. Volgens een onderzoek van het Parool is de helft van de volwassenen Nederlanders te zwaar. “Hier ging echt een wereld voor mij open. Samen met een trainings- en voedingsschema gingen we aan de slag. Ik zag mezelf niet alleen afvallen, maar ook een stuk gespierder worden. Breed zijn op de goede manier,” lacht Jasper. In 2019 deden in Nederland zo’n 3 miljoen mensen tussen de 12 en 79 jaar iedere week aan fitness. “Hoe stom het ook klinkt, maar dat ene uurtje fitness in de week gaat je niet genoeg helpen met afvallen. Vaak zeggen mensen ‘ik sport, waarom val ik niet af?’. Het is een combinatie van verschillende factoren. Natuurlijk is het goed dat je sport, maar wat is dat ene uurtje op een dag van 24. Hoeveel doe je daarnaast? Pak je altijd de auto of ga je lekker fietsen, neem je de trap of ga je met de lift. Ook kleine dingen maken het verschil,” vertelt Bas Dijkstra.

“Sinds ik ben gaan sporten gaat het zo ontzettend goed met mij. Het heeft echt een positief effect gehad op mijn mentale gezondheid,” vertelt Jasper. Hij heeft sinds zijn transformatie weer meer zelfvertrouwen en een gezondere band met voeding gekregen. “Ook ik ben nog wel eens onzeker, maar dat is niet te vergelijken met vroeger.” Sporten had dus veel positieve invloed op Jasper zijn mentale gezondheid, maar ook uit onderzoek blijkt dat beweging positief effect heeft op bijvoorbeeld depressieve klachten. Dit komt omdat tijdens het sporten er bepaalde gelukshormonen worden aangemaakt. Bas is het hier helemaal mee eens: “Het zijn alle factoren bij elkaar die ervoor zorgen dat je je fysiek en in je bovenkamer beter gaat voelen. Ook moet je onthouden dat fitness, afvallen en spiermassa opbouwen geen sprint is. Het is aan marathon die jaren kan duren. Met kleine doelstellingen behaal je het meest.”

HOE (ON)GEZOND IS HET DRINKEN VAN KOFFIE?

Cook & Boon

 

‘’Coffee is a language in itself’’, zei Jackie Chan ooit. Die taal kennen wij, de coffeeroasters van Cook & Boon, maar al te goed. Al meer dan dertig jaar voorzien we koffieliefhebbers van de allerbeste koffiebonen. Terwijl de één niet meer drinkt dan die enkele espresso in de ochtend, houdt de ander zijn cafeïnegehalte het liefst de hele dag op peil. Onze uiteenlopende koffiegewoontes brengen verschillende beweringen met zich mee over hoe (on)gezond het drinken van koffie is. Wij zullen deze beweringen voor eens en voor altijd bevestigen of ontkrachten.

 

SPOEDCURSUS

Koffie wordt gemaakt van geroosterde en gemalen koffiebonen. Koffiebonen zijn de gedroogde zaden van -meestal gefermenteerde- koffieplantbessen. De smaak van de koffie hangt af van onder andere het soort koffiebonen, de kwaliteit van de bonen, het brandproces en hoe fijn de bonen gemalen worden. Zo wordt onze original blend bijvoorbeeld gekenmerkt door pittige smaaktonen met hints van geroosterde granen, noten en blauwe bessen met als land van herkomst: Brazilië, Colombia en Guatemala. Ook de manier waarop de koffie wordt gezet heeft invloed op de smaak.

 

FACT OR FICTION

We gaan het niet ingewikkelder maken dan dat het is: koffie past in een gezond voedingspatroon. Het drinken van 2 tot 4 kopjes koffie per dag hangt samen met een 10 procent lager risico op hart- en vaatziekten. Daarnaast is er sterk bewijs dat het drinken van 5 kopjes koffie per dag het risico op diabetes2 met 30 procent verlaagt. Het is wel belangrijk om te onthouden dat hoe beter de koffie gefilterd is, hoe minder cafestol deze bevat en hoe gezonder deze is. De vetachtige stof cafestol verhoogt namelijk het cholesterolgehalte in het bloed. Een verhoogd cholesterol vergroot juist de kans op hart- en vaatziekten. Hoeveel koffie je gemiddeld op een dag kunt drinken, hangt dus af van de manier waarop deze is gezet.

 

ZETMETHODES

De hoeveelheid cafestol is het laagst in koffie gezet met een papieren filter, koffie van coffeepads, oploskoffie en koffie gezet met een percolator. In koffie gezet met een Italiaanse koffiepot, espresso en koffie van cups is de hoeveelheid cafestol matig. De hoeveelheid cafestol is het hoogst in koffie gezet met een cafetière en kookkoffie.

*Goed nieuws: vrijwel alle koffiebonen van Cook & Boon zijn geschikt voor iedere zetmethode!

 

CAFEÏNE

Verrassing: in koffie zit cafeïne. Cafeïne kan in kleine hoeveelheden het concentratievermogen verhogen en de sportprestaties verbeteren. Te veel cafeïne kan negatieve effecten hebben, zoals rusteloosheid, angstgevoelens, slaapproblemen of hoofdpijn. Gezonde volwassenen kunnen ongeveer 400 milligram cafeïne per dag innemen zonder negatieve gevolgen. De hoeveelheid cafeïne in een kopje koffie kan heel wisselend zijn. Dit hangt af van onder andere het soort koffiebonen en de zetmethode. In een gemiddeld kopje koffie zit 60 milligram cafeïne. Reken maar uit!

 

Tekstkader

‘’Wij, de coffeeroasters van Cook & Boon, draaien niet om dingen heen. We hebben ons bedrijf gebouwd op eerlijkheid en transparantie. We doen wat we beloven en staan open voor kritiek, ook al krijgen we die vrij weinig.’’

 

EINDOORDEEL

We kunnen dus met een gerust hart zeggen dat het drinken van 2 à 4 kopjes koffie per dag geen kwaad kan -mits er rekening gehouden wordt met de hoeveelheid cafestol en cafeïne in de koffie-. Het drinken van koffie schijnt wonderen te doen. Heel eerlijk: dat wisten we eigenlijk al. We voorzien koffieliefhebbers niet voor niets al meer dan dertig jaar van de allerbeste koffiebonen!

Lisa haar beste vriend deed een zelfmoordpoging: ‘’Het schuldgevoel is er nog steeds.’’

Beeld: Mounia El Hilali

Het is 3 februari 2019, een normale zondagochtend voor Lisa. ‘’Ik werd super brak wakker na een feestje die avond ervoor. Ik nam een gembershot en tijdens het voelen van het lichtelijk branden in mijn keel hoorde ik de ringtoon van mijn telefoon. Ik liep naar de andere kant van de kamer om mijn telefoon te pakken. ‘’Moeder Tim’’ stond er. Direct had ik er een gek gevoel bij. Alsof ik het al aanvoelde wat ik zou gaan horen. De moeder van Tim belde mij natuurlijk nooit. Ik staarde een tijdje naar mijn telefoon. Met trillende handen pakte ik mijn telefoon op. ‘’Met Lisa’’, zei ik met een zachte stem. Het was even stil aan de telefoon. Ergens hoopte ik alsnog dat het vals alarm zou zijn. Het tegendeel was helaas waar. De angst die ik toch altijd al een beetje had, was werkelijkheid geworden. ‘’Tim heeft een zelfmoordpoging gedaan’’, zei ze. Gewoon bam, in your face. ‘’Een overdosis drugs’’. Ik was even stil. Het schuldgevoel kwam meteen op.

Volgens 133 Zelfmoord Preventie kun je het risico op zelfmoord verkleinen door er met de ander over in gesprek te gaan. Het kan helpen om de eenzaamheid en spanning weg te nemen en een oplossing te vinden. Het is nooit aangetoond dat het vragen naar zelfmoordgedachten mensen op ideeën zou brengen. 55-90% van de mensen die zelfmoord plegen, hebben vooraf signalen gegeven.

‘’Ik voelde mij meteen schuldig, ik had dit misschien kunnen voorkomen. Ik had heel sterk het gevoel dat ik verantwoordelijk was voor zijn poging’’, terwijl Lisa dit verteld worden de grote groene ogen waterig. ‘’Ik had misschien een keer moeten beginnen over zijn depressiviteit of thuissituatie. Ik deed dit alleen nooit omdat, ik bang was dat ik hem misschien zou triggeren. Het schuldgevoel is er nog steeds. Dit zal ook nooit weggaan vermoed ik. Na zijn poging belde en appte ik hem elke dag of ik ging bij hem langs. Mijn focus op dat moment was leuke dingen plannen met hem zodat hij iets had om naar uit te kijken. Als hij een uur niet reageerde of vertelde dat hij vroeg ging slapen, flipte ik. Ik begon appjes te vergelijken van voor zijn poging en daarna. Ik keek hoeveel tijd er tussen zijn appjes zat en of die niet te lang was. Het begon een soort obsessie te worden. Ik was de hele tijd bezig of hij wel oké was. Mijn focus die tijd lag alleen maar bij hem. Ik was bang dat het weer zou gebeuren en dat het hem misschien dit keer wel zou lukken.’’

Na een aantal maanden trok Tim aan de bel. ‘Ik zie wat je aan het doen bent maar de hele dag bellen en appen is niet de oplossing. Voor ons beide is dit niet gezond. Het is ook oké om een dag geen contact te hebben met elkaar’, zei hij. ‘’Ik voelde mij op dat moment super dom. Hij zei eigenlijk gewoon ‘doe ff rustig’.’‘’We proberen nu eens in de zoveel tijd af te spreken maar hebben wel dagelijks contact via de app. We zijn zoveel mogelijk eerlijk naar elkaar toe, ook als het niet goed gaat. Momenteel gaat het super goed met hem.’’ Lisa klinkt enthousiast als ze vertelt dat hij weer bezig is met een opleiding. ‘’Ik zie dat hij weer van de kleine dingen kan genieten. De angst dat het weer gebeurt, zal er altijd zijn. Ik besef wel dat ik niet mijn hele leven met deze angst moet leven. Uiteindelijk moet iemand zelf verder met zijn leven en ik ook. Ik ben niet verantwoordelijk voor zijn welzijn en geluk. Wel kan ik er voor hem zijn.’’

Live again; Het leven na een mislukte zelfmoordpoging

Dit is het verhaal van James. James heeft in het verleden geprobeerd een eind te maken aan het, voor hem duistere, leven. Nu hij erop terugkijkt, kan hij niet geloven wat hij allemaal had kunnen missen.

James deelt graag zijn ervaringen met jullie in de hoop dat mijn strip een ander in dezelfde situatie laat geloven in een gelukkiger eind.

 

inleveren.liveagain.mouniaelhilali

 

 

 

Edith Willemse: ‘Ik kreeg direct de stempel ‘depressief’, terwijl later bleek dat mijn klachten veroorzaakt werden door mijn overgang’    

De afgelopen tientallen jaren worden vrouwen verkeerd of helemaal niet gediagnosticeerd met een ziekte, omdat het mannelijk lichaam in onderzoek en in praktijk vaak de norm is. Momenteel gebruikt het ministerie van Volksgezondheid 3 miljoen euro om de kennisachterstand over sekse- en genderverschillen kleiner te maken, terwijl er maar liefst 326,2 miljoen euro beschikbaar is voor medische onderzoeken.  

‘In de jaren 50 en 60 werd de geneeskunde voor een groot deel ontwikkeld, voor en door mannen’, noemt hoogleraar Bart Fauser. Er is in die tijd bewust voor gekozen om studies voornamelijk op mannen uit te voeren, vooral omdat bij vrouwen ernstige complicaties konden ontstaan bij onverwachte zwangerschappen. De veronderstelling hierbij was dat de resultaten voor vrouwen gelijk zouden zijn aan die van mannen. Maar volgens Fauser verschilt bijna alles in het lichaam van een vrouw ten opzichte van die van een man (Dorlo, 2022) 

Edith Willemse (54 jaar) uit Egmond heeft de achterstallige kennis over het vrouwelijk lichaam in praktijk ervaren. Op haar 39e kreeg ze flink last van klachten als buikpijn en mentale instabiliteit. Helaas heeft het maar liefst vier jaar geduurd voordat ze erachterkwam dat dit alles te maken had met haar overgang.  

Op een middag liep ze samen met haar hond door het park en voelde zich opeens heel erg angstig. Ze kon het gevoel niet plaatsen en ging direct naar de huisarts. Gelukkig kon ze gelijk terecht. Ze vertelde hoe ze zich voelde. Tot haar verbazing was het eerste wat de huisarts zei: ‘Ja, ik merk het al. U bent depressief. Als u wilt kan ik u antidepressiva voorschrijven.’ Willemse vond dit een opzienbarende conclusie. Ze was namelijk altijd heel vrolijk en levendig geweest. Ze had nooit eerder dit soort klachten en gelijk werd haar antidepressiva voorgeschreven. Ze heeft er dan ook niet voor gekozen dit te nemen. Heel fijn achteraf, want het blijkt dat vrouwen hier heel lastig weer vanaf komen.  

Na een lange tijd ging Willemse naar huisarts 2 in haar dorp. Ze deed nogmaals haar verhaal en ze vroeg of het misschien met de overgang te maken zou kunnen hebben. Huisarts 2 antwoordde met: ‘De overgang? Op je 39e? Dat is onmogelijk.’  

Vier jaar lang heeft Willemse last gehad van vele klachten. Ze voelden zich niet meer zichzelf, heeft haar baan moeten opzeggen, kon niet meer voor haar twee dochters zorgen en zelfs niet meer goed voor zichzelf. Ze wist dat dit niet klopte, zo was zij niet. Uit deze gedachte heeft ze altijd hoop gehaald om te geloven dat het ooit weer goed zou komen.  

Op een zeker moment kwam de schoonzus van Willemse langs. Ze had een tijdschrift bij zich waarin een verhaal stond over een vrouw met toch wel een heel vergelijkbaar verhaal als dat van Willemse. Eindelijk voelde Willemse iets van herkenning. Ook werd bij dit verhaal een specialistische arts aangeraden, namelijk overgangsconsulente Jos Teunis.  

Twee weken later had Willemse haar eerste afspraak bij Teunis. Opnieuw deed Willemse haar verhaal en eindelijk werd ze begrepen. Teunis herkende de verschijnselen en concludeerde dat Willemse inderdaad vroeg in de overgang zat. Het stofje dat in de overgang verdwijnt uit het vrouwelijk lichaam en tegelijk een belangrijk hormoon voor je mentale gesteldheid is oestrogeen (Gezondheidsplein, 2022). Dit was dan ook het geval bij Willemse. Ze kreeg dan ook als advies om oestrogeen te gaan slikken. Willemse zegt; ‘Toen ik dat een tijdje gebruikte dacht ik: ooo, zie je wel. Ik ben nog steeds mezelf. Zo voel ik me weer als vroeger.’ 

In 2020 is er namens de PvdA een initiatiefnota ingediend door Lilianne Ploumen. Hiermee wilde zij aandacht vragen voor de ongelijke behandeling van mannen en vrouwen die zorg ontvangen. Uiteindelijk wilde Ploumen bereiken dat er meer bewustzijn komt voor verkeerde en/of te laten diagnoses die worden gedaan bij vrouwen.   

Interventiecardiologe bij het Amsterdam UMC Yolande Appelman houdt zich bezig met hart- en vaatziekten bij vrouwen. Appelman was zelf betrokken bij het voorstel van Ploumen, maar helaas ziet zij daar de effecten nog niet van terug. Appelman vindt dit zorgwekkend, want dit kan van levensbelang zijn. Zo noemt zij dat er bij vrouwen met klachten op de borst helemaal geen of een te kleine vernauwing van de bloedvaten wordt vastgesteld. Dan gaat die vrouwelijke patiënt dus gewoon weer naar huis, terwijl er zeker wel iets aan de hand is. Er is inmiddels dan ook vastgesteld dat hartproblemen zich bij vrouwen anders uiten dan bij mannen. Ook kunnen vrouwen anders reageren op bepaalde behandelmethodes of medicijnen. 

Voormalig huisarts en hoogleraar Vrouwenstudies Medische Wetenschappen aan de Radboud Universiteit was ook betrokken bij de initiatiefnota van Ploumen. Zij zegt: ‘Ik geef veel trainingen en ik krijg regelmatig reacties waarin gezegd wordt dat ze helemaal niet wisten dat het sekseverschill zo’n grote rol speelt.’  (Sitanala, 2022)  

Gelukkig zijn er recent meer plekken bijgekomen waar je naartoe kan gaan als vrouw, zoals de speciale ‘vrouwenklinieken’. Hier zijn de artsen gespecialiseerd in de vrouwelijke cyclus. Maar niet alleen de cyclus van een vrouw zorgt voor een verschil met de man. Daarom is er nog veel werk aan de winkel op het gebied van onderzoek naar het vrouwelijk lichaam. Geneeskundestudente Isa Zwart geeft aan dat zij tijdens haar studie steeds meer wordt gewezen op de verschillen in het mannelijk en vrouwelijk lichaam, maar echt hele specifieke lessen over het vrouwelijk lichaam heeft zij nog niet gehad. Wel is ze zelf erg geïnteresseerd in het vrouwelijk lichaam, dus wie weet kan zij straks haar steentje bijdragen aan het verbreden van de kennis over het vrouwelijk lichaam met haar scriptie onderzoek.   

  

1          Bibliografie 

Dorlo, C. (2022, november 22). gezondheid. Opgehaald van www.nos.nl: https://nos.nl/artikel/2453372-depressie-nee-tumor-verkeerde-diagnoses-bij-vrouwen-zorg-ingericht-op-man 

Gezondheidsplein. (2022, maart 29). dossiers. Opgehaald van gezondheidsplein: https://www.gezondheidsplein.nl/dossiers/menstruatiecyclus/hoe-beinvloeden-hormonen-je-gedrag-en-humeur/item68079 

Sitanala, S. (2022, november 2). gezondheid. Opgehaald van www.nu.nl: https://www.nu.nl/gezondheid/6233661/waarom-medische-zorg-nog-te-veel-gericht-is-op-het-mannelijk-lichaam.html 

 

Afbeelding:  Pikistar en Studia4art (freepik)