Zijn houten huizen de oplossing voor het woningtekort in Nederland?

[introductie crossmediale productie]

Duurzaamheid is de laatste jaren een trending topic. Gelukkig maar, want het bewustzijn over klimaatverandering is ermee vegroot en we maken steeds groenere keuzes; we eten vaker vegetarisch, scheiden ons afval en sinds de lancering van het platform Vinted is er een versnelde verschuiving naar circulaire mode zichtbaar. Een duurzame trend die de laatste tijd steeds meer de kop op duikt is duurzaam wonen. In de zomer van 2020 waaide de tiny house movement over naar Nederland en grote bouwbedrijven lieten recent weten meer houten huizen te willen bouwen als antwoord op de woningnood en milieucrisis.

Steeds meer mensen zijn zich aan het orienteren op de duurzame woningmarkt, maar zitten ook met veel vragen: hoe is het om in een tiny house te wonen en zijn houten huizen wel veilig en bieden ze echt een oplossing voor de woningnood? Dat zocht ik voor je uit.

Koopwoningen die voor veel mensen onbetaalbaar worden, jarenlange wachtlijsten voor een huurwoning, Nederland heeft een groot tekort aan huizen. Om dit probleem op te lossen moeten erin 2030 zo’n 1 miljoen woningen bijgebouwd zijn. Dat staat in het akkoord van de 25 grootste branche- en belangenverenigingen in de woningbouw. Er is alleen een probleem: er gaat veel tijd zitten in de bouw van betonwoningen, en door de stikstofcrisis is de bouw al diverse keren stilgelegd. Kan het doel nog wel behaald worden?

Elwin van Steenbergen, eigenaar van bouwbedrijf houtenhuizen.nu, denkt van wel. Hij vertelt dat huizen van hout een oplossing kunnen bieden: “Ze zijn sneller te bouwen en een stuk milieuvriendelijker.”

Weinig uitstoot
Van Steenbergen: “De bouw van betwoningen zorgt voor ongeveer 15 procent van de CO2-uitstoot wereldwijd. Bij de productie van 1 kubieke meter CLT-hout wordt maar tussen de 125 en 150 kilogram CO2 uitgestoten. Dat is dus een enorm verschil.”

CLT-hout
Van Steenbergen legt uit dat CLT staat voor ‘Cross Laminated Timber’, oftewel: kruislaaghout. Een techniek waar de houtsector veel mee werkt. “Door hout kruislings op elkaar te lijmen is het erg sterk en stabiel. Zo is het hout sterk genoeg om het gewicht van een gebouw te dragen en kan het ook meteen de constructie van het gebouw vormen. CLT is net zo stevig als metselwerk of beton.”

Snellere bouw
Er zitten nog meer voordelen aan houten huizen. Van Steenbergen: “Het meeste hout waar tegenwoordig mee gebouwd wordt is maatvast en eenvoudig aan elkaar te koppelen. Het bouwskelet – het belangrijkste deel van het huis – kan hierdoor makkelijk in een fabriek of werkplaats gemaakt worden. Dit is ideaal, want zo leveren weersinvloeden van buitenaf geen vertragingen op. Als het skelet wind- en waterafstotend is gemaakt door isolatiemateriaal en vochtregulerende olie, kan het naar de buitenlocatie gebracht worden. Het transport van hout gaat snel, omdat het licht is. Als het skelet eenmaal staat, kan de rest van het huis veilig gebouwd worden in de buitenlucht. Dit gaat vaak erg snel. Binnen 12 uur kan er al een casco staan en binnen 3 weken een huis. Het bouwen van een betonwoning kost vaak een jaar.”

 

“Het FSC- of PEFC-keurmerk garandeert dat er weer een boom wordt terug geplant en dat het bos blijft bestaan.”

 

Er is genoeg bos in Europa
Als er meer woningen van hout gebouwd worden, waar moet al dat hout dan vandaan komen? Het is toch niet milieubewust om bomen te kappen? “Dat is een van de grootste misverstanden”, zegt Van Steenbergen. “Het hout waar bijna alle houtbedrijven mee bouwen komt uit duurzaam beheerde naaldbossen in Europa. Het heeft een FSC- of PEFC-keurmerk, dat garandeert dat er weer een boom voor wordt terug geplant en dat het bos blijft bestaan.”

Houtbouw nog niet populair
De voordelen van houtbouw zijn dus oneindig: het is milieuvriendelijk, snel en net zo stevig als beton. Toch is er in Nederland nog weinig aandacht voor deze bouwvorm; slechts 2% van alle woningen in ons land is gemaakt van hout. Volgens Steenbergen komt dit omdat er veel koutwatervrees is voor het bouwen met hout. “Mensen denken dat houten huizen minder lang meegaan door onder andere houtrot en schimmel. Deze gedachten komen voort uit onwetendheid. Met de juiste opbouw en afwerking kan er niets misgaan.”

Betonlobby
Niet alleen de onwetendheid van mensen heeft effect op de houtbouw in ons land. Volgens verschillende houtbedrijven heeft de betonsector ook een te grote vinger in de pap. Velen spreken ook wel van ‘betonlobby’. Het bewust achterstellen van de houtbouw door de betonsector. Pablo van der Lugt vindt ook dat er te veel vrees is voor het bouwen met hout. Van der Lugt is hoogleraar aan de TU Delft, en schrijver van het boek Tomorrow’s Timber. Een boek waarin fabels over bouwen met hout ontkracht worden. “Beton is bang voor de opkomst van hout”, zegt van der Lugt. “Ze proberen met gesponsorde online artikelen zelfs te beweren dat beton beter voor het milieu is. Dit op basis van heel selectief gezochte onderzoeken”, vertelt hij. “Ook in Europa heeft beton een veel sterkere branche. In The Green Deal — de routekaart om de EU duurzaam te maken — komt houtbouw nauwelijks terug. Het kan niet anders dat daar een lobby voor verantwoordelijk is. Maar goed bewijs dat maar eens…”

Grote bouwbedrijven gaan aan de slag
Gelukkig is er ook goed nieuws: een aantal grote bouwbedrijven zien dat de klimaatcrisis een tikkende tijdbom is. Daarom bereiden ze zich voor om meer huizen van hout te gaan bouwen. BAM werkt aan een fabriek waar vanaf 2025 duizend houten woningen per jaar uit gaan komen. Ook Heijmans wil het aantal huizen dat met hout wordt gebouwd gaan uitbreiden.

Van Steenbergen hoopt dat houten huizen in de toekomst geen uitzondering maar regel worden. “We zullen al het hout hard nodig hebben voor de transitie naar een leefbare en duurzamere toekomst.”

Tekst: Lisa Emma Post

Bookmark the permalink.

Comments are closed.