MEESTERPROEF: De invloed van de pandemie op mensen met dementie

De invloed van de pandemie op mensen met dementie

We leven met z’n allen nu al zo’n twee jaar met corona en kijken reikhalzend uit naar ‘het normale bestaan’. Maar is het voor iedereen wel zo heftig geweest? Hoe hebben dementerenden het beleefd? De uitkomst van een onderzoek in een verzorgingshuis waar twee keer corona op grote schaal uitbrak, bleek verrassend.

Inge Starke (87) woont nu zo’n drie jaar in verzorgingshuis De Bron in Schagen op de dementie afdeling. Haar is een groot deel van de pandemie ontgaan, maar over de hele linie heeft ze het nieuws proberen te volgen. Ook bespreken verzorgsters in de huiskamer elke ochtend de krant. “Al laten we nieuwtjes die hen echt onrustig zouden maken weg’’, aldus verzorgster Ida Hoekstra.

Dementie is de naam voor een combinatie van symptomen waarbij de hersenen informatie niet meer goed kunnen verwerken. Het is een verzamelnaam voor ruim vijftig ziektes. De meest voorkomende vorm is de ziekte van Alzheimer. Deze vorm kent zeven stadia. Starke zit ongeveer in het tweede stadium. Dit houdt in dat zij nog redelijk goed beseft wat er om haar heen gebeurt. Haar kortetermijngeheugen is wel zo goed als weg. 

“Ik merk er eigenlijk niet zoveel van”

Op de dementie afdeling in De Bron hebben de verzorgsters de afgelopen twee jaar absoluut niet stil gezeten. “Wij waren in het begin erg bang voor de gevolgen van de pandemie. We wisten wel dat een groot deel van de bewoners niet zouden snappen wat er allemaal gebeurde, maar hoe zij precies zouden reageren was een raadsel”, vertelt Hoekstra. “In het begin waren wij voornamelijk benieuwd naar de gevolgen van het dragen van een mondkapje. Voor onze bewoners is het heel belangrijk om de mimiek van ons gezicht te kunnen zien. Maar die angst bleek nergens voor nodig te zijn, want gek genoeg herkende ze de glinstering in onze ogen.”

Voor Starke is het een bijzondere periode. Ze zit nog in het begin van de dementie, wat inhoudt dat ze wel beseft wat er ongeveer aan de hand is, maar écht begrijpen waarom er mondkapjes gedragen worden of waarom ze niet zo vaak naar buiten mag, is nog best lastig. “Ik weet wel dat alles dicht is. Daar hebben mijn kleindochters het vaak over. Zelf ga ik eigenlijk nooit meer naar de stad, dus heel veel merk ik er niet van.”

Corona-uitbraak
Een paar maanden geleden was er voor de tweede keer een corona-uitbraak op de afdeling van Starke. Vrijwel elke bewoner had het virus gekregen. De branddeur bleef dicht, bewoners mochten niet van de afdeling af, bezoek en verzorgsters moesten een code intikken om de deur te openen en zij moesten geheel in plastic verpakt: schort, handschoenen, mondkapje en een bril. Ook werd afstand houden streng gecontroleerd.

Starke had zelf tijdens de eerste golf corona gekregen. Ze moest tien dagen op haar kamer blijven. Op dat moment ging de dementie tijdelijk erg achteruit: boosheid en onbegrip overheersten in het begin. Later kwam de berusting. Na een paar dagen liep Starke haar kamer uit om naar de woonkamer te gaan. Ze werd direct tegengehouden door een verzorgster. “Dit is voor ons ook echt niet leuk om te doen, maar ze moest helaas in haar kamer blijven”, vertelt Petra Wiertz, een van haar verzorgsters. Bij de eerste uitbraak viel het aantal besmette inwoners nog mee. Tijdens de tweede golf was de woonkamer vaak bijna leeg. Starke vond dit heel ongezellig en was blij toen iedereen weer terugkwam. Enkelen bewoners overleden, wat toch erg veel indruk maakte.

“Het voelde soms als een gevangenis”

De pandemie is niet alleen voor de bewoners en verzorgsters een ingewikkelde periode. Ook de dochter van Starke, Hanneke van der Linde (55) heeft het soms moeilijk. “Naast het feit dat ik bang was om mijn moeder te verliezen aan corona, was het erg zwaar om haar niet vast te kunnen houden. Ik weet nog wel dat ik in haar tuintje achter een heg stond te bellen met mijn moeder. Op die manier konden we elkaar live zien, maar toch op afstand. Het voelde op dat moment wel een beetje alsof ik met een gevangene aan het bellen was”, vertelt ze.

De verzorgsters mochten de bewoners nog wel vasthouden. Van der Linde was hier erg blij mee. “Toen ik zag dat zij mijn moeder nog mochten knuffelen, viel er een soort last van mijn schouders. Jaloezie kwam er niet bij kijken. Ik was voornamelijk blij dat ze er niet alleen voor stond.”

Positief gevolg
Normaal gesproken worden er elke dag leuke activiteiten georganiseerd voor de bewoners van de Bron. Ze spelen spelletjes, zingen met elkaar, spelen op vrijdagmiddag bingo of gaan met een busje naar het strand. Een groot deel van deze activiteiten kon niet meer doorgaan. Volgens de verzorgsters was dit een verrassende uitkomst: De verwarring nam redelijk af en de bewoners waren een stuk rustiger. “Voorheen moest een bewoner bijvoorbeeld in de ochtend naar de kapper, in de middag werd er bingo gespeeld en in de avond kwam familie langs. Doordat deze prikkels wegvielen, kreeg hun brein meer rust”, vertelt Hoekstra. “Eigenlijk heeft de pandemie voor hen dus deels een positieve invloed op de dementie gehad.”

 

——————————————————————————————————————————

 

Ouderen hebben het erg zwaar tijdens de pandemie. Vooral de ouderen met dementie. Het is voor hen een lastige periode met veel frustraties en vragen, zoals: “Waarom komen mijn kleinkinderen al een paar dagen niet meer langs?”, “Hoezo dragen jullie allemaal een mondkapje?” of “Waarom gaat de bingo niet door vandaag?”

Op de dementie afdeling in het verzorgingshuis De Bron in Schagen is al twee keer corona uitgebroken. Bewoners met het virus zaten tien dagen op hun kamer in quarantaine en verzorgsters waren volledig in plastic verpakt. Ook moest de branddeur op slot en was de woonkamer een eenzame plek voor de bewoners die op dat moment niet besmet waren.

Hieronder een fotoreportage van de coronaperiode in De Bron.

 

 

Bookmark the permalink.

Comments are closed.