De zorg in de knel

De zorg in de knel: ,,We werken met mensen hé’’

Als maatschappelijk werker zie je de uiterste hoeken van de samenleving. Je helpt mensen binnen de kaders te blijven, ook als dat voor hen lastig is. Maar het is ook een vak waar het falen van overheidssystemen soms pijnlijk duidelijk wordt en het personeelstekort nijpend is. ,,Op de studie worden we er constant op gewezen dat we moeten vechten tegen het systeem,’’ vertelt Social Work student Marjoleine de Koning.

Vechten tegen het systeem, daar wordt Marjoleine de Koning (23) soms best moe van. ,,Ik zit nu in het 3e jaar van mijn studie en die studie bestaat voornamelijk uit stages. Dat zijn geen stages waarin je meeloopt en rustig aan dingen kunt wennen. Nee, ik sta regelmatig als verantwoordelijke op de groep omdat er gewoon te weinig mensen beschikbaar zijn. Het laat zien dat ik het kan, maar het laat ook zien hoe groot de nood is.’’

Tekort in de zorg
In de gehele zorgsector is een tekort aan personeel. De verwachting is dat die vraag naar personeel in de aankomende jaren alleen maar groter wordt. In het prognosemodel zorg en welzijn wordt jaarlijks onderzoek gedaan naar de arbeidsmarkt in de zorg. Deze sprak in 2021 van een zeer krappe arbeidsmarktspanning, waarbij er per 100 werkzoekenden 134 vacatures beschikbaar zijn. Die krapte neemt naar verwachting de aankomende jaren alleen maar toe. In 2031 staan er naar verwachting 324 vacatures open per 100 werkzoekenden.

Dat is ook volgens De Koning een probleem. ,,Ik sta aan begin van mijn carrière en zie de moeilijkheden in het vak, dat baart me soms zorgen. Want hoe kan ik die problemen oplossen en tegelijkertijd de juiste zorg bieden?’’ Ze loopt stage op een dagbesteding voor verstandelijk- en lichamelijk beperkte kinderen in Rotterdam. Daar zitten kinderen tussen de nul en achttien jaar. ,,Zelf werk ik op een groep met kinderen van nul tot zes. Dat is een leeftijd waarin diagnoses vaak nog niet gesteld zijn, maar waar wel opvalt dat de ontwikkeling niet gaat zoals dat zou moeten. Wij proberen die kinderen te helpen maar kunnen maar minimale invloed uitoefenen op wat er thuis gebeurt.’’ In haar ogen zouden de ouders van deze zorgbehoevende kinderen al in een zeer vroeg stadium begeleid moeten worden. Deze preventieve zorg zou zorgverleners volgens haar veel werk schelen in de toekomst. ,,Maar de ruimte om ouders te begeleiden is er gewoonweg niet. Dat vind ik echt schadelijk, voor het kind, de ouders maar ook voor de belasting op de zorg.’’

Preventieve zorg
Voor preventiezorg is volgens De Koning maar weinig ruimte en dat stoort haar. ,,We laten mensen hangen tot ze echt in de problemen zitten en dan pas gaan we ze helpen. Buiten dat het triest is voor de mensen die de zorg nodig hebben maakt het de situaties en de oplossingen ook veel complexer. Dat kost uiteindelijk veel meer tijd en geld dan wanneer je problemen in een vroeger stadium kunt aanpakken.’’ Hier zou de overheid volgens haar meer in moeten investeren.

Zorgverleners en organisaties gaan het belang van preventieve zorg ook steeds meer inzien en het is dan ook een belangrijk speerpunt van zorgorganisaties. Het RIVM schreef onlangs een rapport om het belang van preventieve zorg te benadrukken, om problemen op alle zorg vlakken vroegtijdig aan te kunnen pakken. Wel plaatsten zij ook een kanttekening. Preventieve zorg is moeilijk te meten omdat je enerzijds problemen voor bent, maar anderzijds ook meer probleemgevallen zult signaleren. Hierdoor zijn cijfers onnauwkeurig en blijft bewijslast voor succes uit. Maar, zo zegt Marjoleine de Koning: ,,In de zorg moeten we misschien ook wat minder met cijfers werken en vertrouwen op het werk van zorgverleners. Op de opleiding leren we dat die cijfers altijd maar een klein deel van de waarheid vertellen. We werken met mensen hé, niet met computers.’’

Liefde voor de zorg
,,Ze zeggen wel eens dat je maatschappelijk werk niet doet voor het geld, maar omdat het in je zit. Dat is denk ik ook zo, maar uiteindelijk moet het werk wel beloond worden met een juist salaris en een gezonde werkdruk. Die dingen ontbreken nu allebei.’’ Dat maakt de zorg minder aantrekkelijk om in te werken. ,,Dat is zonde, want ondanks dit soort dingen is het een beroep waar ik elke dag veel voldoening uit haal. Kinderen net even dat extra zetje geven, dat is waar ik het voor doe.’’

 

 

 

Jolanda Ruissen (49) werkt voor stichting Philadelphia en ziet al jaren de problemen die zich in de zorg afspelen. Wat die problemen zijn hoor je in de podcast.

 

 

Op de foto: Jolanda Ruissen met cliënt. 

Bookmark the permalink.

Comments are closed.